Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

  • Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
  • Je moeite hebt met grenzen stellen;
  • Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
  • Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
  • Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

  • Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
  • Je rancune en wrok koestert;
  • Je spiritualiteit beschadigd is;
  • Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
  • Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.
Binding
codependentie

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

traumabinding
favicon

Klanttevredenheid

Caroline

Positieve ervaring. Fijn om bepaalde gedachten te herkennen en ermee aan de slag te gaan Caroline

Jolanda

Ik moest zo huilen tijdens de meditatie. Je bent een inspirator Claudia.

Meerdere onsuccesvolle therapieën gehad

Ik ben er twee jaar geleden, na jarenlange depressies, meerdere ongezonde relaties, en meerdere onsuccesvolle therapieën, achtergekomen dat ik codependent ben en zowel verlatingsangst als bindingsangst heb (per relatie wisselend). Uiteindelijk kwam ik op de website van Claudia Krumme terecht. Ik heb me direct aangemeld voor haar therapie. Ik heb zowel haar online programma, de groepstherapie, als de 1 op 1 therapie (dit kan ook via Zoom) gevolgd. In het begin één keer per week, en inmiddels nog eens in de 3 weken. Ik ben behandeld door twee therapeuten en heb van beide ontzettend veel geleerd. Ik ben ontzettend blij met dit traject. Het was niet makkelijk, maar ik heb geleerd van mezelf te houden en mezelf te accepteren zoals ik ben. Ook heb ik nu, na meer dan 50 jaar, al ruim een jaar een gezonde relatie. Ik zal Claudia en team altijd dankbaar zijn voor hun hulp. Juist omdat zij allemaal ervaringsdeskundig zijn, snappen ze volledig hoe naar we ons soms kunnen voelen, en dat is zo fijn! Paula

Sonja

Ik ben heel blij met je boek. Het leest vlot en makkelijk en de uitleg over de verschillen tussen verlatingsangst, bindingsangst en codependentie is heel duidelijk. Bedankt voor dit boek. Groetjes, Sonja

Het was pittig

Het contact met de behandelaar was heel erg prettig, we hadden een goede klik. Ik ben zoveel sterker geworden in een jaar! Maar eerlijk is eerlijk, het was wel pittig. Op de laatste 2 maanden na, hadden we wekelijks contact. In de laatste 2 maanden bouwden we af. Het was digitaal en met beeld. Maar dat was prima! De sessies duurden een uur tot anderhalf uur, net wat nodig was en kon. En in die tijd kan je veel bespreken én bereiken.                                                                                      Anja

Me & Anorexia

The first sign of Anorexia appeared for me when I just turned fifteen, in October 2014. Time had passed and I had grown increasingly anxious and unhappy about all the changes occurring in my body due to adolescence. On the outside, I seemed to be totally fine according to my surroundings, but in front of the mirror the reflection appearing made me feel unhappy, no matter what other people would tell me; I felt fat. Since a very young age I had been very active doing sports and I had recently discovered a true passion for long distance running. Being physically active, I knew that there was no risk for me to have any weight problems, but still my complex grew increasingly more important and it was taking over my life. Too many changes were occurring at the same time, more and more, I started to question my appearance and how I would look after this metamorphosis. Being constantly surrounded by Medias telling us how we should look and how we shouldn’t, I felt scared not to be good enough and to be rejected. I decided that there was no other solution than to control those changes. Since the beginning I only had very good intentions, deciding to make sure that I ate very healthily. But I gradually got lost in confusion and I started to eat less and less. I became literally scared of food, scared that the moment it would enter my mouth it would make me blow like a balloon. Mealtime became an enemy for me, and controlling what I was going to eat became the only reason for me to get up in the morning. Every day I drew back into my world of isolation, in which I was all alone with a little voice telling me what I was allowed to eat or not. This little terrorist had taken power over me. I was getting more and more tired, sometimes I even felt dizzy and my performance in running was not improving either. This upset me a lot but I couldn’t eat, the terrorist said no. I didn’t possibly understand why I felt so sad and absent-minded now that I had that control. I wasn’t being myself and although I tried, I couldn’t hide it. My mother slowly realized that my way of eating had changed and that it wasn’t at all suitable for the amount of sport I was doing. She tempted to warn me but I did not want to listen. I felt harassed and I was scared she would take away from me this control I was holding on so tight. Time passed and I had already lost three kilos, when I got a serious stomach flew which made me loose five additional kilos. At that time my mother seriously banged at my door and woke me up, in a rather harsh and straight forward manner. But miraculously that’s how she brought me back to reality and made me take my first step to recovery. I was scared to let go of the control the terrorist was offering me but somehow, I knew deep down, that I had to trust my mother. In addition, the new reflection in the mirror told me that this was not how I truly wanted to be. I was battling my way out of the grasps of my terrorist, admitting my disease and determined to get help. After staying a few days in Hospital, to make sure that I was in good conditions, with the entire support of my school, my friends and my family, I started taking regularly part in supervised groups in wish I was able to share my situation with other people having similar problems. By this mean I was able to learn more myself about what was happening to me, and realized most importantly, that I wasn’t alone. I tried to stay as open as possible about my terrorist because I was aware that isolation was a true danger. I wasn’t yet stronger than him and he could easily make me fall down the stairs again. I knew that staying honest and talking about it would be a security against forgetfulness. Anorexia is in fact, a disease which puts you in constant denial and the best way to act against it, primarily, is to stay honest to yourself and others. This is what saved me from never setting free from the lie I lived in. With the help of a nutritionist, I learnt to overcome my fear of food and I slowly started to enjoy it again. She gave me enough information to get back to a healthy weight again, but still, the unrealistic fear of getting fat was still anchored deep down in me. I then met Claudia Krumme who worked with me at a psychological level to help me overcome my fears. I gradually became more aware that the little voice commanding me was in fact Anorexia. I became stronger than the terrorist, and I finally was able to tell him off. I started to work on myself, trying to understand the roots of my disease. Through Mrs. Krumme’s process of working, involving the analysis of feelings of the individual, I finally learnt one essential thing. I realized that all the love of the world would not be enough to make me happy, until I would start accepting and loving myself first. People believing in me wouldn’t bring me faith until I would start to believe in myself. I realized that finally I was entirely alone, no one could make me decide to make me gain weight or change my state of mind apart from myself. I was the pill who could cure the illness. That was as far as my surroundings could lead me. I had to trust myself, have the courage to let go of my fears and make my steps, even if the road would be long and hard. Soon enough I decided that I had to use the same intense determination with which I had come down this sinister hole, to come back up again. I personally have to say that having clear goals helped me a lot. I want to lead a healthy life, and I want to take my passion for running further. In hard times, I remind myself those goals and they bring me hope and keep me going. Now waking up in the mornings, I feel I am growing stronger, daring, little by little, to let go from all my fears. I acknowledge the fact that I haven’t yet reached the end of the path of my recovery. The biggest part of it is yet to come: accepting myself just as I am. This step is indisputably one that each human being has to take, in order to survive throughout the life he has been given. I can see a very positive prospect in the course of my experience with Anorexia; my personal issues becoming so dominant over my existence at a rather young age, I realized that life has already given me a chance to learn the skill of acceptance of oneself, a skill which most of the people only attain towards the middle of their lives. Similarly, life has given me the opportunity to aquire serenity, tolerance, confidence and trust in myself, a challenge that I am willing to take. It wants me now, to let my mind come to peace with my body, a body with which I am destined to live with until the very last day. As to this day, I learnt not to suppress it. On the contrary, I am aware that throughout my life, in difficult time involving stress, anxiousness and doubt, he will be there to hunt me again telling me I am not good enough whatever I do. In those hard times, I manage to detect this terrorist, I analyze what he tells me but most importantly I do NOT listen to him. I give myself the choice of not giving it any importance and that is precisely what makes my strength. The healthy part of me has taken back the lead. I realized that Health, Happiness and my passion for running are much more important to me than the vicious quest of being the skinniest possible. I am thankful for all the support I am given and I consider myself unbelievably lucky to be supported by such caring people. I want to thank my family, the school staff for their amazing support, and Claudia Krumme for her help and guidance. But I am particularly grateful to my mother who since the first day was determined to help me defeat my little terrorist.

In het NU opkomen voor mijn innerlijke kind

Toen ik mij aanmeldde was grenzen aangeven, nee zeggen en mijn eigen behoeften en wensen erkennen mijn grootste probleem. Mijn belangrijkste inzicht in mijn proces is in “HET NU” opkomen voor het innerlijke kind. Ik was al bekend met hechtingsstijlen, met codependency, overlevingsstrategieën en verslavingen maar pas bij Claudia heb ik geleerd om alle onderlinge verbanden te zien en vooral te voelen. Claudia heeft me laten zien en ervaren dat er ook heling mogelijk is. Ik ben nog niet zover maar het biedt hoop en verlichting. Net als eerdere stappen die ik heb gezet en gemaakt is dit een proces van erkennen, herkennen en uiteindelijk gewoon doen. Ik zou een ieder die met zichzelf worstelt op het gebied van liefde, intimiteit en verslavingsgedrag aanraden om zich te laten begeleiden door Claudia. Haar inzicht, professionaliteit en ervaringsdeskundigheid gaan hand in hand met betrokkenheid. Zij leeft ook haar eigen programma en is voor velen van ons een lichtend voorbeeld dat het zo ook kan. Dankjewel van Koen.

Het meeste gehad aan de lichaamsgerichte tools

Ik kwam binnen toen ik eigenlijk niet meer goed functioneerde in mijn leven. Ik werd totaal afgeleid door negatieve situaties, was mezelf verloren in co-dependent gedrag in een relatie, en zat hier helemaal vast in. Tijdens de behandeling heb ik gewerkt aan het verminderen van mijn destructieve patronen, waaronder me altijd aanpassen en de situatie willen controleren. Naast mentale technieken (realiteitszin ontwikkelen, situaties analyseren en doorvoelen, alternatieven ontwikkelen) heb ik vooral veel gehad aan de meer lichaamsgerichte tools (ademen, meditatie, trauma's in je lijf voelen en releasen, op mijn gevoel en intuïtie leren vertrouwen). Dit geeft me letterlijk iets om aan vast te houden. De mensen van het Centre weten precies waar ze mee bezig zijn en het zijn bovendien erg fijne warme mensen. Het spreekt me ook erg aan dat ik zo met meerdere behandelaars te maken heb gehad.                                                                                    Jacqueline

René van Drimmelen

Je boek is zo goed! Ik had nooit gedacht dat ik zo helder mijn eigen aandeel in de problemen zou kunnen zien en daar dan ook nog mee aan het werk zou gaan. Het is zo mooi om te merken dat je het zelf allemaal doorleefd hebt. Dat maakt de kracht van het boek nog sterker. Je weet heel goed waar je het over hebt. Dat ademt door het hele boek heen en maakt de inhoud ook zo geloofwaardig. Groetjes, René van Drimmelen

Jenny

Claudia, Dank je wel! Ik heb heel erg veel aan je challenge gehad! Ik weet wat ik moet doen en durf open en met vertrouwen naar de toekomst te kijken.