Codependentie
De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.
Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.
De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.
De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.
Kenmerken en symptomen van codependentie
Wat zijn de primaire kenmerken?
Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.
Klanttevredenheid
Mijn gevoel durven voelen en van mezelf gaan houden is me gelukt!
De welbekende “ui”. De lagen die mij hebben weerhouden te ervaren waar mijn ware ik eigenlijk zit. Door te voelen, stil te staan, gevoelens toe te laten en deze te accepteren is de de ui zich langzamerhand van zelf gaan afpellen.
Ik heb steeds meer begrip en inzicht gekregen in de gevoelens van mijn innerlijk kind en mijn volwassen ik. Dat wanneer er een trigger is, ik vanuit mijn kindpijn reageer en heel bewust de pijn mag doorvoelen van het kleine meisje in mij. Door contact te maken met haar, door haar serieus te nemen en het vervolgens vanuit een.volwassenen te ondersteunen heeft mij enorm geholpen door de pijn heen te komen. De 5 stappen methode die Claudia zo mooi beschrijft is de kern van dit werk.
Het voelt zo veilig en vertrouwd om begeleid te worden door iemand die zelf weet waar het om gaat maar je er met zoveel liefde doorheen helpt, het verzacht een hele hoop. Er is geen druk, niks is goed of fout.
Claudia weet precies tot je kern te komen. Zij ziet in waar de strategieën zich voordoen en weet je er op een liefdevolle manier mee te confronteren. En dat is nodig om je bewust te worden en er aan te werken.
Nina
Mijn gevoelens en mijn overlevingsstrategieën mogen er zijn
Na mijn scheiding dacht ik, oke, ik heb van mijn fouten geleerd, moet ik in volgende relatie op letten. Ik had een verslavend contact nodig om te leren dat ik serieus dieper op mijn eigen gedrag in moest gaan en moest leren hoe ik dit kon veranderen, wilde ik niet weer zoiets meemaken.
Eerst het nodige op internet gelezen, daarna logischer wijs een coach gezocht in de buurt die verstand heeft van de problematiek relatie verslaving. Helaas voelde ik me in dit contact niet prettig, dus verder gezocht.
Het mooie is dat Claudia webinars geeft waar je gratis aan mee kunt doen. Dat gaf mij de gelegenheid om haar eerst te horen en zien zonder dat ik ergens aan vast zat, want bij de vorige coach was ik natuurlijk met een rotsmoes weggegaan.
Ook sprak het mij aan dat Claudia noemt dat ze je op een liefdevolle, strenge manier begeleid.
Liefdevol, tja, dat woord gebruik ik zelf niet gauw. Streng, oei, krijg ik op mijn donder. Maar beide woorden spraken mij aan, omdat ik begreep wat ze bedoelde. Ik ben er voor je, maar spreek je ook aan als dat nodig is. En dat is precies wat ik zoek/zocht, begrip, want ja, ik vind het ook fijn om af en toe “gepamperd ” te worden. maar ik vind het ook fijn als mijn gedrag benoemd word, anders leer ik er niets van en dan heb ik er niets aan. Claudia doet dat op een duidelijke manier, ik mag mijn eigen mening en overtuigingen hebben, zij blijft bij de hare en dat vind ik fijn.
Ik ben begonnen met de online training, die ik voor mijn gevoel niet serieus heb gedaan. Vond het vaak moeilijk om voorbeelden te bedenken bij de opdrachten en stelde dit vaak uit, komt wel. Wel heb ik in deze training geleerd hoe mijn afweermechanismes werken en werden ze benoemd. Op het moment dat ik las over de trance, valse hoop, romantische illusie, herkende ik meteen wat er werd bedoelt. Alleen had ik nooit bedacht dat deze mechanismes mij in ongezonde contacten bracht en dat ik hierin iets kon veranderen. Geen idee dat ik er invloed op uit kon oefenen, los van goede voornemens. Verder heb ik individuele gesprekken met Claudia om dingen uit te diepen. Momenteel volg ik EMDR bij Claudia.
Wat ik vooral fijn vind bij Claudia is dat er nooit een waarde oordeel is welke negatief gedrag ik ook aan haar vertel. Ook niet over gedrag van anderen. En wat ik bijzonder vind, is dat ze altijd de juiste oefening weet wat ik nodig heb op dat moment. Ze laat de regie bij mij, maar geeft sturing hoe we daarmee aan de slag gaan, dat is heel fijn. Claudia laat alles bij jezelf, neemt niets over, maar staat wel naast je. Dat is erg belangrijk, want het helpt me niet als iemand me niet zelfstandig laat zijn, maar het alleen uitvogelen lukt momenteel ook niet, dus haar hulp hierbij is fijn.
Wat ik vooral geleerd heb, bedacht ik me gisteren dat ik eerst tegen mijn afweermechanismes “vocht”, ze afwees, maar ze mogen er nu zijn en door ze er te laten zijn, worden ze milder. Dit zelfde geld voor mijn gevoelens, in plaats van ze af te wijzen, mogen ze er zijn, hoe kinderachtig soms ook.
Verder is het fijn dat Claudia de tijd naar beneden afrondt, leuk voor de portemonnee, maar geeft ook een fijn gevoel dat het bij een hulpverlener niet alleen om geld verdienen gaat. Ik vond hulpverlening in het begin een noodzakelijk kwaad, maar zie het nu als een cadeautje aan mijzelf.
Groetjes, Ria
Peter
Het jaartraject heeft mijn leven ingrijpend veranderd en ten goede. Er is veel geheeld en ik heb veel geleerd. We spraken elkaar ongeveer een jaar geleden aan de telefoon na een Webinar. Alles in me zei toen ja en dat heb ik toen ook met jou gedeeld. De reis begon.
De twee adem retreats waren intens en transformerend en hebben me gebracht bij het inzicht dat ik het Ggz-traject heel hard nodig had en heb. De realisatie dat ik gedesorganiseerd gehecht ben en wat dat betekend heeft voor mijn leven kwam diep binnen. In het Ggz-traject is de heling verder gegaan met dank aan Anjo en Suzy. Vooral de lichaamsgerichte kant van de therapie grijpt diep in. De facto heb ik vanaf begin 2023 daar het werk gedaan en af en toe wat dingen van het jaarprogramma gedaan. De online bijeenkomsten heb ik redelijk trouw gevolgd en actief in geparticipeerd en dat was leerzaam. Het was fijn om soms ook bij te kunnen dragen.
De essentie van het beginnen aan dit traject was liefdesverslaving en relatieverslaving.Dat ik de relatie met Madelon (in Spanje) heb kunnen beëindigen zegt veel over de groei, die ik op dat gebied heb kunnen doormaken. De nicotineverslaving zat deels aan die relatie (en aan de herinnering van mijn vader) vast en die heb ik ook kunnen beëindigen. De verslaving aan pijnstillers heb ik met manueel therapie en het werk bij Suzy los kunnen laten. Helaas is de verslaving aan eten en snoepen er heel dominant voor in de plaats gekomen. Dus dat is het volgende om aan te pakken.
Op een wat dieper niveau heb ik een betere relatie met mijn innerlijk kind(eren). En dat is wezenlijk. De autonoom volwassen Peter raakt niet meer zo gedesoriënteerd als in het begin van het traject, toen ik extra hulp van Martina moest inroepen. Dus ik ervaar meer basis in mezelf.
Al met al een enorme oogst van één jaar van leed naar liefde.
Ik voel eindelijk verbinding, liefde en warmte voor mezelf
Ik heb de laatste jaren al best veel bijgeleerd, ik ben veel zelfbewuster geworden. Lang ben ik op zoek naar mezelf geweest en lang ben ik op zoek geweest naar antwoorden op vragen die ik had. Zoals “waarom doe ik de dingen zoals ik ze doe”? Waarom ben ik alleen / zonder relatie? Etc. De laatste jaren heb ik veel antwoorden gekregen. Ik heb mogen leren wie ik ben, hoe mijn patronen in elkaar zitten, door welke drijfveer ik onbewust aangestuurd wordt. En ik heb bijgeleerd hoe ik bewuster kan worden, zodat ik steeds minder op de automatische piloot stuur, maar veel meer zelf aan het stuur zit. Bewust wording creëert keuze en keuze geeft meer balans. Hetgeen ik nu aan het doen met dmv jouw programma geeft nog meer verdieping en helderheid, dus nog meer antwoorden op vragen en dat is heerlijk, het is een feest van herkenning, zo fijn dat er nu “woorden” aan gehangen worden zodat er veel meer duidelijkheid is voor mezelf en begrip naar mezelf. Het is zo fijn steeds meer puzzelstukjes te ontvangen. Ik kan steeds beter plaatsen wat het is en waarom het is.
Heel fijn vind ik de opbouw van je programma, elke keer een korte duidelijke uitleg met een oefening. Ik denk dat omdat ik al behoorlijk bewust ben de oefeningen me “makkelijker” afgaan dan gelijkgestemden die veel meer op onbewust niveau leven. Eerlijk gezegd denk ik dat als ik een aantal jaren geleden aan deze oefeningen was begonnen ik in no time vastgelopen was omdat ik gewoonweg niet goed door had wat ik doe. En met makkelijk bedoel ik meer dat ik het goed kan plaatsen en begrijpen en inzie hoe mijn patroon / drijfveer werkt op dit specifieke onderdeel, super interessant!
Alles is een feest van herkenning tot nu toe, het typische type, de kenmerken van RV, de functie van verslaving, de hechtingsstijl, uitleg hoe RV ontstaat, de emo cyclus, de fasen van het herstel proces (en halleluja ik kan herstellen, er is een uitweg :-), de toelichting op verschillende methoden (cognitieve therapie, ik heb destijds kennis gemaakt met de scriptcirkel, een eye opener en het delenwerk hoe jij omschrijft heb ik leren kennen als voice dialogue). Heel mooi te ontdekken over het innerlijk kind en dat ik me niet meer alleen voel met een “gat in mijn ziel”, maar steeds meer gevuld, steeds meer bodem krijgt. Fijn om voor haar te mogen zorgen en hierdoor voel ik meer verbinding, warmte en liefde (waar het tenslotte om gaat), en ik weet dat ik mezelf dit kan geven. Ik snap nu ook dat emoties van “het kleine kind marieke” kan zijn, en zie dus het onderscheid tussen kind en volwassen. Ik heb de laatste jaren enorm veel bijgeleerd over beperkende gedachten en overtuigingen en hoe waanzinnig het werkt als je een beperkende overtuiging kunt doorbreken! Kortom, met jouw programma valt er voor mij nog meer samen en dat is super fijn! Het idee dat ik hier uit kan komen en dat ik in staat zal zijn een gezonde, liefdevolle relatie op kan bouwen met mezelf en met anderen zet mijn motor aan om dit programma goed door te werken, me eigen te maken. Er is niets liever wat ik wil, ik wil emotioneel gezond zijn. Ik heb hier al last van sinds ik me kan herinneren, wist nooit goed wat het was, en nu is het duidelijk en weet ik wat ik kan doen, hoe waanzinnig & geweldig is dat! Ik was al een heel eind op weg, maar dit is de kers op de taart :-). Ik weet zeker dat het me lukt. Ik heb ook altijd gezegd, mocht ik ooit moeder worden dan wil ik het anders voor mijn kind, maar ja, hoe dan? En nu is dat allemaal duidelijk, echt ik vind het fantastisch! Ik ben enorm dankbaar dat ik dit alles bijleer en dat ik het kan doorgeven aan mijn allerliefste dochtertje en aan anderen.
Dankjewel lieve Claudia dat jij zoveel energie, liefde en moeite in dit mooie programma hebt gestopt en anderen wilt helpen, dikke knuffel!
Groetjes, Marieke
