Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
Je moeite hebt met grenzen stellen;
Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
Je rancune en wrok koestert;
Je spiritualiteit beschadigd is;
Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

NEEM NU CONTACT OP

Klanttevredenheid

Dounja

Ik ben heel veel bewust geworden. Dank voor deze mooie dagen.

Voor ieder wat wils

Ik ben tevreden over de dagbehandeling; dit was in groepsverband waarbij diverse methodes werden ingezet om de thematiek rond relatieverslaving en codependentie te behandelen. De methodes waren innerlijk kindwerk, delenwerk, meditatie, mindfulness, ademwerk, lichaamswerk, educatie en cognitieve therapie vormen. Voor elk wat wils; immers niet alle methoden zullen 'resoneren'. Ik ben minder tevreden over de individuele behandeling; mede veroorzaakt doordat de sessies via Zoom gingen i.v.m. Corona. Daarin miste ik de aansluiting met het 'jaartraject online', die ik ook volgde, wat bij mij tot wat verwarring leidde.

Compleet ander mens

Blij met Claudia's Care Center! Voorheen al meerdere psychologen bezocht toch op de een of andere manier nooit bij de kern gekomen. De methode van Claudia heeft me stapje voor stapje laten inzien waar mijn overlevingsstrategieën zitten en hoe mijn brein werkt in een relatie. De valse hoop, mijn te groot aanpassingsvermogen, het romantiseren zorgde er voor dat ik niet gelukkig kon zijn in een relatie! Het opnieuw leren voelen en het gevoel ook toelaten, zonder vluchtgedrag heeft me terug naar mijn eigen ik gebracht. Ik ben innerlijk een rijker mens geworden! Na anderhalf jaar therapie voel ik me een compleet ander mens, inmiddels al heel wat handvatten meegekregen om met mijn jeugdtrauma om te gaan en sterker in het leven te staan. Echt blij met Claudia's Care Center! Cor Geurtjens

Ria

Mijn gevoelens en mijn overlevingsstrategieën mogen er zijn Na mijn scheiding dacht ik, oke, ik heb van mijn fouten geleerd, moet ik in volgende relatie op letten. Ik had een verslavend contact nodig om te leren dat ik serieus dieper op mijn eigen gedrag in moest gaan en moest leren hoe ik dit kon veranderen, wilde ik niet weer zoiets meemaken. Eerst het nodige op internet gelezen, daarna logischer wijs een coach gezocht in de buurt die verstand heeft van de problematiek relatie verslaving. Helaas voelde ik me in dit contact niet prettig, dus verder gezocht. Het mooie is dat Claudia webinars geeft waar je gratis aan mee kunt doen. Dat gaf mij de gelegenheid om haar eerst te horen en zien zonder dat ik ergens aan vast zat, want bij de vorige coach was ik natuurlijk met een rotsmoes weggegaan. Ook sprak het mij aan dat Claudia noemt dat ze je op een liefdevolle, strenge manier begeleid. Liefdevol, tja, dat woord gebruik ik zelf niet gauw, Streng, oei, krijg ik op mijn donder, Maar beide woorden spraken mij aan, omdat ik begreep wat ze bedoelde. Ik ben er voor je, maar spreek je ook aan als dat nodig is. En dat is precies wat ik zoek/zocht, begrip, want ja, ik vind het ook fijn om af en toe “gepamperd ” te worden. maar ik vind het ook fijn als mijn gedrag benoemd word, anders leer ik er niets van en dan heb ik er niets aan. Claudia doet dat op een duidelijke manier, ik mag mijn eigen mening en overtuigingen hebben, zij blijft bij de hare en dat vind ik fijn. Ik ben begonnen met de online training, die ik voor mijn gevoel niet serieus heb gedaan. Vond het vaak moeilijk om voorbeelden te bedenken bij de opdrachten en stelde dit vaak uit, komt wel. Wel heb ik in deze training geleerd hoe mijn afweer-mechanismes werken en werden ze benoemd. Op het moment dat ik las over de trance, valse hoop, romantische illusie, herkende ik meteen wat er werd bedoelt. Alleen had ik nooit bedacht dat deze mechanismes mij in ongezonde contacten bracht en dat ik hierin iets kon veranderen. Geen idee dat ik er invloed op uit kon oefenen, los van goede voornemens. Verder heb ik individuele gesprekken met Claudia om dingen uit te diepen. Momenteel volg ik EMDR bij Claudia. Wat ik vooral fijn vind bij Claudia is dat er nooit een waarde oordeel is welke negatief gedrag ik ook aan haar vertel. Ook niet over gedrag van anderen. En wat ik bijzonder vind, is dat ze altijd de juiste oefening weet wat ik nodig heb op dat moment. Ze laat de regie bij mij, maar geeft sturing hoe we daarmee aan de slag gaan, dat is heel fijn. Claudia laat alles bij jezelf, neemt niets over, maar staat wel naast je. Dat is erg belangrijk, want het helpt me niet als iemand me niet zelfstandig laat zijn, maar het alleen uitvogelen lukt momenteel ook niet, dus haar hulp hierbij is fijn. Wat ik vooral geleerd heb, bedacht ik me gisteren dat ik eerst tegen mijn afweer-mechanismes “vocht”, ze afwees, maar ze mogen er nu zijn en door ze er te laten zijn, worden ze milder. Dit zelfde geld voor mijn gevoelens, in plaats van ze af te wijzen, mogen ze er zijn, hoe kinderachtig soms ook. Verder is het fijn dat Claudia de tijd naar beneden afrondt, leuk voor de portemonnee, maar geeft ook een fijn gevoel dat het bij een hulpverlener niet alleen om geld verdienen gaat. Ik vond hulpverlening in het begin een noodzakelijk kwaad, maar zie het nu als een cadeautje aan mijzelf. Groetjes, Ria

Claudia raakt bij mij altijd meteen de kern

Tijdens een moeizame relatie kreeg ik van een vriendin een artikel toegestuurd uit een tijdschrift wat ging over codependency. Geschokt kwam ik tot de ontdekking dat dit over mij zou kunnen gaan. Ik had er al eens over gehoord en er zelfs een boek van in de kast, maar had het nooit zo direct aan mezelf gelinkt en wist ook niet dat er een therapie voor bestond. Ik ben meteen gaan kijken op de website en heb het contactformulier ingevuld. Niet veel later werd ik gebeld voor een afspraak en reisde ik naar Diemen voor een intake. Claudia maakte op mij meteen een prettige indruk. Zonder oordelen hoorde zij mijn verhaal aan en stelde de juiste vragen waardoor ik zonder schaamte helemaal mezelf kon laten zien. Het allerblijst was ik dat ik niet hoefde te stoppen met mijn toenmalige vriend. Door het delen van haar ervaringsdeskundigheid voelde ik mij op mijn gemak en werd ik in deze sfeer van vertrouwen uitgenodigd mijn hele verhaal te doen en eerlijk naar mezelf te kijken. De herkenning en erkenning van mijn patronen maakten dat ik me gezien voelde en niet alleen stond. Ook gaf het verhaal van Claudia mij hoop dat het met mij nog wel goed kon komen. Juist de inzet van de therapievormen op lichaamswerk gebied gaven mij de mogelijkheid diep in mezelf te duiken. Ook de workshops over codependentie en relatieverslaving waren voor mij ware eyeopeners. Tijdens deze dagen heb ik ervaren hoe Claudia op professionele wijze inzicht geeft aan zowel de individuele deelnemers als aan de gemeenschappelijke kenmerken en de interactie, het groepsproces en het elkaar spiegelen. Ook hier weer was er ruimte om zonder oordeel op uitnodigende wijze de deelnemers inzicht te laten krijgen in hun eigen gedrag en met oog voor de daarbij behorende emoties. Tijdens mijn therapietraject heeft Claudia mij weten te enthousiasmeren om zelf de opleiding tot ademcoach te doen. Claudia werkt vaak oplossingsgericht maar werkt ook aan datgene wat in de weg staat om naar de oplossing te komen. Ze laat me zelf nadenken over mogelijke oplossingen. Aan het begin van een gesprek vraagt ze vaak; “wat zou je innerlijk willen bewerkstellingen als je een toverstaf zou hebben?”. Deze vraag raakt bij mij altijd meteen de kern en zorgt ervoor dat ik duidelijk krijg waar ik naar toe wil. Dit geeft mij het gevoel en de wetenschap dat ik zelf de regie in handen heb. Ik word uitgedaagd de oplossing in mezelf te zoeken en gesteund in de zoektocht hiernaar. Liefs, Paola

‘ Ervaring event ”

Het was een superdag. Wauw! Ik zou de dag zeker aanraden. Groetjes, Caroline

Mijn gevoel durven voelen en van mezelf gaan houden is me gelukt!

De welbekende “ui”. De lagen die mij hebben weerhouden te ervaren waar mijn ware ik eigenlijk zit. Door te voelen, stil te staan, gevoelens toe te laten en deze te accepteren is de de ui zich langzamerhand van zelf gaan afpellen. Ik heb steeds meer begrip en inzicht gekregen in de gevoelens van mijn innerlijk kind en mijn volwassen ik. Dat wanneer er een trigger is, ik vanuit mijn kindpijn reageer en heel bewust de pijn mag doorvoelen van het kleine meisje in mij. Door contact te maken met haar, door haar serieus te nemen en het vervolgens vanuit een.volwassenen te ondersteunen heeft mij enorm geholpen door de pijn heen te komen. De 5 stappen methode die Claudia zo mooi beschrijft is de kern van dit werk. Het voelt zo veilig en vertrouwd om begeleid te worden door iemand die zelf weet waar het om gaat maar je er met zoveel liefde doorheen helpt, het verzacht een hele hoop. Er is geen druk, niks is goed of fout. Claudia weet precies tot je kern te komen. Zij ziet in waar de strategieën zich voordoen en weet je er op een liefdevolle manier mee te confronteren. En dat is nodig om je bewust te worden en er aan te werken. Nina

Goede handvaten

Tevreden met de bereikbaarheid, de communicatie en de duidelijkheid omtrent afspraken. In mijn geval een uitdaging om vooraf het kostenplaatje duidelijk te hebben met verzekeraar/eigen risico, en juist daar is heel fijn en duidelijk over gecommuniceerd. Dit maakte het voor beide partijen vooraf een duidelijk verwachtingspatroon, en daardoor achteraf ook een goed gevoel over het noodzakelijke achter het traject. De gesprekken in het traject met regie behandelaar waren prettig, en de gesprekken en het lichaamswerk met de behandelaar waren voor mij een enorm goede klik! Dit heeft mij goede handvaten gegeven om zelf op voort te kunnen gaan in mijn herstel proces, en een goed inzicht op de tools die ik al in mijn bezit had.

Koen

In het NU opkomen voor mijn innerlijke kind Toen ik mij aanmeldde was grenzen aangeven, nee zeggen en mijn eigen behoeften en wensen erkennen mijn grootste probleem. Mijn belangrijkste inzicht in mijn proces is in “HET NU” opkomen voor het innerlijke kind. Ik was al bekend met hechtingsstijlen, met codependency, overlevingsstrategieën en verslavingen maar pas bij Claudia heb ik geleerd om alle onderlinge verbanden te zien en vooral te voelen. Claudia heeft me laten zien en ervaren dat er ook heling mogelijk is. Ik ben nog niet zover maar het biedt hoop en verlichting. Net als eerdere stappen die ik heb gezet en gemaakt is dit een proces van erkennen, herkennen en uiteindelijk gewoon doen. Ik zou een ieder die met zichzelf worstelt op het gebied van liefde, intimiteit en verslavingsgedrag aanraden om zich te laten begeleiden door Claudia. Haar inzicht, professionaliteit en ervaringsdeskundigheid gaan hand in hand met betrokkenheid. Zij leeft ook haar eigen programma en is voor velen van ons een lichtend voorbeeld dat het zo ook kan. Dankjewel van Koen.

‘ Ervaring event ‘

Heel leerzaam ook al zit je in een gezonde relatie komen er nog steeds dingen naar boven van vroeger. Ik zou het event alleen aanraden aan mensen die ook echt willen veranderen anders heeft het geen nut. Xxx Soraya

Wat is codependentie? “De onderlaag van álle vormen van verslaving.”