Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

  • Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
  • Je moeite hebt met grenzen stellen;
  • Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
  • Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
  • Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

  • Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
  • Je rancune en wrok koestert;
  • Je spiritualiteit beschadigd is;
  • Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
  • Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.
Binding
codependentie

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

traumabinding
favicon

Klanttevredenheid

Volgend jaar wil ik terug mee!

Wat tovert een terugblik op de adem- en yoga retraite met Claudia, Wilna (Narayana) en Marianne een zalig grote glimlach op mijn gezicht! Ik koester vele mooie herinneringen in mijn hart: 's morgens op eigen ritme wakker worden op een paradijselijke plek, wetende dat er een lekker en gezond ontbijtbuffet op je wacht. Daarna mantra's zingen en heerlijke energie ontvangen, yoga beleven en luisteren naar de wijze woorden van Narayana. M'n hart ging elke keer een beetje meer open staan. En niet alleen bij mij, merkte ik. Het eerlijk en veilig delen van ervaringen met de andere vrouwen zorgde ervoor dat er al gauw met elke vrouw een soort van veilige band ontstond. 's Middags was er lekker lang tijd voor jezelf en om te genieten van de zon, het eiland, de anderen... Daarna dan ademen (daar kwam ik voor en dat voelt altijd fantastisch!) en familieopstelling (hoe leerrijk was dat zeg!) en dan een super heerlijk avondbuffet (local fresh veggie food!). Ik heb ontspannen, gelachen, genoten, gehuild, geheeld, alweer veel bijgeleerd, gegeven, ontvangen, vriendinnen gevonden, verbondenheid gevoeld... en een mega-fantastische reis gehad ! Ik voel me ontzettend dankbaar én mijn besluit staat vast: volgend jaar wil ik terug mee!

De ander is niet nodig om mij heel te maken. Ik heb genoeg aan mezelf

Vorig jaar toen ik bij Claudia kwam lukte het me niet om mijn verhaal te doen zonder te moeten huilen. Ik herkende namelijk patronen bij mezelf die ik graag opgelost wilde hebben, maar mezelf openstellen om dat mogelijk te maken vond ik doodeng. Qua leeftijd ben ik waarschijnlijk aan de jongere kant dan wat Claudia gemiddeld als klant heeft, maar ik heb me altijd als serieus genomen gevoeld, ook binnen de groep sessies. Ik wist dat ik een laag zelfbeeld had maar had nog niet de tools om mezelf hierbij te helpen. Met behulp van Claudia’s inzichten en de groep sessies heb ik mijn eigenwaarde leren vinden. Ik merkte dat ik steeds meer over mezelf en mijn verhaal kon vertellen zonder dat het me te veel werd, ik vond mijn stem weer. Ik heb geleerd minder streng voor mezelf te zijn en voor anderen om me heen. Als belangrijkste heb ik geleerd dat ik genoeg heb aan mezelf, een ander is niet nodig om mij heel te maken. Sindskort zit ik in een relatie met iemand die me nooit aan mezelf laat twijfelen. Het verschil tussen deze gezonde relatie en al het overige wat ik eerder in mijn leven heb gehad is dag en nacht. Doordat ik weet wat ik waard ben heb ik iemand kunnen aantrekken dat ook inziet en daarnaar handelt. En nog weet ik dat ik deze relatie niet NODIG heb. Zonder Claudia weet ik niet of dit gelukt was, in ieder geval niet zo snel! Ik kan er nog veel langer over praten, maar ik zou om het bovenstaande iedereen aanraden om in ieder geval kennis te maken met Claudia en wat zij kan aanbieden; of het mediteren is om tot jezelf te komen dan wel een volledig traject. Het is de beste investering die ik in mezelf heb gemaakt! Liefs, Natasha

Mirjam V

Lieve Claudia, Ik wil je laten weten dat ik zooooo ontzettend blij ben dat ik met de retreat mee heb gedaan. Wat heeft die mij veel inzichten gegeven en wat heb ik daar mooie dingen mogen meemaken. Ik denk er nog met regelmaat aan terug en het is inderdaad een cadeautje aan jezelf. Ik geloof ook niet dat ik al "klaar" ben met het ademen en zeker nog eens ga deelnemen.

Ik voel eindelijk verbinding, liefde en warmte voor mezelf

Ik heb de laatste jaren al best veel bijgeleerd, ik ben veel zelfbewuster geworden. Lang ben ik op zoek naar mezelf geweest en lang ben ik op zoek geweest naar antwoorden op vragen die ik had. Zoals “waarom doe ik de dingen zoals ik ze doe”? Waarom ben ik alleen / zonder relatie? Etc. De laatste jaren heb ik veel antwoorden gekregen. Ik heb mogen leren wie ik ben, hoe mijn patronen in elkaar zitten, door welke drijfveer ik onbewust aangestuurd wordt. En ik heb bijgeleerd hoe ik bewuster kan worden, zodat ik steeds minder op de automatische piloot stuur, maar veel meer zelf aan het stuur zit. Bewust wording creëert keuze en keuze geeft meer balans. Hetgeen ik nu aan het doen met dmv jouw programma geeft nog meer verdieping en helderheid, dus nog meer antwoorden op vragen en dat is heerlijk, het is een feest van herkenning, zo fijn dat er nu “woorden” aan gehangen worden zodat er veel meer duidelijkheid is voor mezelf en begrip naar mezelf. Het is zo fijn steeds meer puzzelstukjes te ontvangen. Ik kan steeds beter plaatsen wat het is en waarom het is. Heel fijn vind ik de opbouw van je programma, elke keer een korte duidelijke uitleg met een oefening. Ik denk dat omdat ik al behoorlijk bewust ben de oefeningen me “makkelijker” afgaan dan gelijkgestemden die veel meer op onbewust niveau leven. Eerlijk gezegd denk ik dat als ik een aantal jaren geleden aan deze oefeningen was begonnen ik in no time vastgelopen was omdat ik gewoonweg niet goed door had wat ik doe. En met makkelijk bedoel ik meer dat ik het goed kan plaatsen en begrijpen en inzie hoe mijn patroon / drijfveer werkt op dit specifieke onderdeel, super interessant! Alles is een feest van herkenning tot nu toe, het typische type, de kenmerken van RV, de functie van verslaving, de hechtingsstijl, uitleg hoe RV ontstaat, de emo cyclus, de fasen van het herstel proces (en halleluja ik kan herstellen, er is een uitweg :-), de toelichting op verschillende methoden (cognitieve therapie, ik heb destijds kennis gemaakt met de scriptcirkel, een eye opener en het delenwerk hoe jij omschrijft heb ik leren kennen als voice dialogue). Heel mooi te ontdekken over het innerlijk kind en dat ik me niet meer alleen voel met een “gat in mijn ziel”, maar steeds meer gevuld, steeds meer bodem krijgt. Fijn om voor haar te mogen zorgen en hierdoor voel ik meer verbinding, warmte en liefde (waar het tenslotte om gaat), en ik weet dat ik mezelf dit kan geven. Ik snap nu ook dat emoties van “het kleine kind marieke” kan zijn, en zie dus het onderscheid tussen kind en volwassen. Ik heb de laatste jaren enorm veel bijgeleerd over beperkende gedachten en overtuigingen en hoe waanzinnig het werkt als je een beperkende overtuiging kunt doorbreken! Kortom, met jouw programma valt er voor mij nog meer samen en dat is super fijn! Het idee dat ik hier uit kan komen en dat ik in staat zal zijn een gezonde, liefdevolle relatie op kan bouwen met mezelf en met anderen zet mijn motor aan om dit programma goed door te werken, me eigen te maken. Er is niets liever wat ik wil, ik wil emotioneel gezond zijn. Ik heb hier al last van sinds ik me kan herinneren, wist nooit goed wat het was, en nu is het duidelijk en weet ik wat ik kan doen, hoe waanzinnig & geweldig is dat! Ik was al een heel eind op weg, maar dit is de kers op de taart :-). Ik weet zeker dat het me lukt. Ik heb ook altijd gezegd, mocht ik ooit moeder worden dan wil ik het anders voor mijn kind, maar ja, hoe dan? En nu is dat allemaal duidelijk, echt ik vind het fantastisch! Ik ben enorm dankbaar dat ik dit alles bijleer en dat ik het kan doorgeven aan mijn allerliefste dochtertje en aan anderen. Dankjewel lieve Claudia dat jij zoveel energie, liefde en moeite in dit mooie programma hebt gestopt en anderen wilt helpen, dikke knuffel! Groetjes, Marieke

Spiritueel partnerschap

Tijdens een moeizame relatie kreeg ik van een vriendin een artikel toegestuurd (over Claudia) wat ging over relatieverslaving en codependentie. Toen ik het las begreep ik dat dit over mij ging. Ik was geschokt… Claudia maakte op mij een prettige indruk. Door het delen van haar ervaringsdeskundigheid voelde ik mij meteen op mijn gemak en werd ik in deze sfeer van vertrouwen uitgenodigd eerlijk naar mezelf te kijken. De herkenning en erkenning van mijn patronen maakten dat ik me gezien voelde en niet alleen stond. De onderliggende redenen van mijn moeizame relaties werden steeds meer duidelijk en mijn relatie veranderde enorm. Doordat ik veranderde, veranderde mijn partner mee. Uiteindelijk is hij ook in therapie gegaan om aan zijn individuele thema’s te werken. Ongeveer een half jaar later zijn we samen in relatietherapie gegaan. Claudia zegt dat wij één van de uitzonderingen zijn. Desalniettemin zijn wij heel blij met deze nieuwe vorm van spiritueel partnerschap “. Liefs, Monique uit Den Haag

Fien

Wat een fantastisch boek! Zeer dankbaar met de aanschaf. Enorm herkenbaar allemaal en geeft veel helder inzicht in je manier van doen en denken. Heb hem nog niet helemaal uit maar duurt niet lang meer want het is zeer verhelderend en helpend om bijv angstgedachten te mogen loslaten. De openheid van Claudia aan het begin over haar eigen verleden raakte mij ook. Heel dapper en ik ben blij dat het boek extra bevestigt dat ik ook ver ben in mijn herstelproces:) Onwijze dank Claudia voor dit superboek! Groetjes, Fien

Als een ander mens vandaan gekomen

De ademretreat in Den Ilp gedaan in 2 delen. Voor mij een totaal onbekende wereld. Ik ben er als een ander mens vandaan gekomen. Een absolute aanrader. Rianne Ketting

In het NU opkomen voor mijn innerlijke kind

Toen ik mij aanmeldde was grenzen aangeven, nee zeggen en mijn eigen behoeften en wensen erkennen mijn grootste probleem. Mijn belangrijkste inzicht in mijn proces is in “HET NU” opkomen voor het innerlijke kind. Ik was al bekend met hechtingsstijlen, met codependency, overlevingsstrategieën en verslavingen maar pas bij Claudia heb ik geleerd om alle onderlinge verbanden te zien en vooral te voelen. Claudia heeft me laten zien en ervaren dat er ook heling mogelijk is. Ik ben nog niet zover maar het biedt hoop en verlichting. Net als eerdere stappen die ik heb gezet en gemaakt is dit een proces van erkennen, herkennen en uiteindelijk gewoon doen. Ik zou een ieder die met zichzelf worstelt op het gebied van liefde, intimiteit en verslavingsgedrag aanraden om zich te laten begeleiden door Claudia. Haar inzicht, professionaliteit en ervaringsdeskundigheid gaan hand in hand met betrokkenheid. Zij leeft ook haar eigen programma en is voor velen van ons een lichtend voorbeeld dat het zo ook kan. Dankjewel van Koen.

Hennie

Eindelijk een duidelijk en compleet boek, ik las het in één ruk uit en heb nog noot zoveel aantekeningen gemaakt. Herkenning, erkenning, veel aha's en ook confrontatie. Claudia, je noemt de dingen gewoon zoals ze zijn en neemt geen blad voor de mond. Dankzij dit boek heb ik eindelijk inzicht gekregen in mijn relaties en ben ik dit intussen verder aan het uitspitten bij een psychologe. Dankjewel! Groetjes, Hennie

Ik ben haar tot op de dag van vandaag dankbaar

Toen ik bij Claudia en CCC terecht kwam, was het direct een heel bijzondere ontmoeting. Ik kwam voor het eerst in mijn leven in een groepsessie terecht. Waar ik direct door Claudia’s openheid en kwetsbaarheid werd uitgedaagd zelf ook open en kwetsbaar te zijn. De hele groep ervoer naar mijn idee hetzelfde, waardoor er een bijzondere dag ontstond, waar ik tot op de dag van vandaag dankbaar voor ben. Claudia kan heel goed luisteren, niet oordelen en ze geeft weinig advies. Waardoor jezelf tot inzicht komt wat je zelf in vrijheid en zonder oordeel wilt kiezen in het leven (iets wat ik voorheen niet kon). Haar methode bestond o.a. uit altijd alleen over jezelf praten, nooit over je partner, of iemand die je pijn heeft gedaan, tenzij dit iets zegt over je eigen handelen. Dit heeft mij enorm geholpen om grote stappen te maken, omdat je hierdoor als volwassene aan wordt gesproken en niet als slachtoffer, waarbij je het idee hebt machteloos te zijn t.o.v. de ander. Er was ook altijd een sfeer van vertrouwen. En ik wist ook dat Claudia mijn verhalen niet zou delen, tenzij ik daar toestemming voor zou geven, bv i.v.m. andere therapeuten die werkzaam zijn in haar praktijk en bij wie ik later ook in een traject zou komen. Dit, samen met de oordeelloosheid en eigen kwetsbaarheid heeft ervoor gezorgd dat ik een half jaar lang bijna elke week 2 of 3 keer een therapiesessie volgde. Bij haar, of later ook bij haar collega’s. De reden waarvoor ik bij CCC langskwam, heeft zich mede dankzij de enorm goede hulp opgelost, gedurende de jaren die volgde. En ik leef in meer verbondenheid, kracht en rust als ooit te voren. Met zoveel waardevolle inzichten die ik inmiddels ook regelmatig deel met anderen, waardoor er als het ware een olievlek ontstaat, vol verbondenheid, heelheid en kracht.