Codependentie
De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.
Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.
De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.
De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.
Kenmerken en symptomen van codependentie
Wat zijn de primaire kenmerken?
Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.
Klanttevredenheid
Claudia raakt bij mij altijd meteen de kern
Tijdens een moeizame relatie kreeg ik van een vriendin een artikel toegestuurd uit een tijdschrift wat ging over codependency.
Geschokt kwam ik tot de ontdekking dat dit over mij zou kunnen gaan. Ik had er al eens over gehoord en er zelfs een boek van in de kast, maar had het nooit zo direct aan mezelf gelinkt en wist ook niet dat er een therapie voor bestond.
Ik ben meteen gaan kijken op de website en heb het contactformulier ingevuld. Niet veel later werd ik gebeld voor een afspraak en reisde ik naar Diemen voor een intake.
Claudia maakte op mij meteen een prettige indruk. Zonder oordelen hoorde zij mijn verhaal aan en stelde de juiste vragen waardoor ik zonder schaamte helemaal mezelf kon laten zien. Het allerblijst was ik dat ik niet hoefde te stoppen met mijn toenmalige vriend. Door het delen van haar ervaringsdeskundigheid voelde ik mij op mijn gemak en werd ik in deze sfeer van vertrouwen uitgenodigd mijn hele verhaal te doen en eerlijk naar mezelf te kijken. De herkenning en erkenning van mijn patronen maakten dat ik me gezien voelde en niet alleen stond. Ook gaf het verhaal van Claudia mij hoop dat het met mij nog wel goed kon komen.
Juist de inzet van de therapievormen op lichaamswerk gebied gaven mij de mogelijkheid diep in mezelf te duiken. Ook de workshops over codependentie en relatieverslaving waren voor mij ware eyeopeners.
Tijdens deze dagen heb ik ervaren hoe Claudia op professionele wijze inzicht geeft aan zowel de individuele deelnemers als aan de gemeenschappelijke kenmerken en de interactie, het groepsproces en het elkaar spiegelen. Ook hier weer was er ruimte om zonder oordeel op uitnodigende wijze de deelnemers inzicht te laten krijgen in hun eigen gedrag en met oog voor de daarbij behorende emoties.
Tijdens mijn therapietraject heeft Claudia mij weten te enthousiasmeren om zelf de opleiding tot ademcoach te doen.
Claudia werkt vaak oplossingsgericht maar werkt ook aan datgene wat in de weg staat om naar de oplossing te komen. Ze laat me zelf nadenken over mogelijke oplossingen. Aan het begin van een gesprek vraagt ze vaak; “wat zou je innerlijk willen bewerkstellingen als je een toverstaf zou hebben?”. Deze vraag raakt bij mij altijd meteen de kern en zorgt ervoor dat ik duidelijk krijg waar ik naar toe wil.
Dit geeft mij het gevoel en de wetenschap dat ik zelf de regie in handen heb. Ik word uitgedaagd de oplossing in mezelf te zoeken en gesteund in de zoektocht hiernaar.
Liefs,
Paola
Heilzame ervaring
Alhoewel de ruimte waarin ik de groep deed prettig was vond ik haar ook tamelijk klein.Ik hoor dat er een grotere ruimte gaat komen. Ik heb het contact met de begeleiders als héél waardevol ervaren.Lieve mensen die ook over zich zelf en hun moeilijkheden vertelden.Het lichaamswerk en de mooie geleide meditaties waren heilzaam en gingen diep en de muziek die afgespeeld werd speelde ook een belangrijke rol.Ik voelde mij veilig en kwam mijn oude patronen en pijn tegen en kon die delen in de groepsgesprekken en uiten tijdens het lichaamswerk in een veilige en liefdevolle omgeving. Ook de sessie die ik één maal per week had na de groep hebben mij verder geholpen en zijn nu afgesloten.Alles bij elkaar een héél mooie en heilzame ervaring, zodat ik nu verder kan met mijn leven.
Sandra
Me & Anorexia
The first sign of Anorexia appeared for me when I just turned fifteen, in October 2014. Time had passed and I had grown increasingly anxious and unhappy about all the changes occurring in my body due to adolescence. On the outside, I seemed to be totally fine according to my surroundings, but in front of the mirror the reflection appearing made me feel unhappy, no matter what other people would tell me; I felt fat. Since a very young age I had been very active doing sports and I had recently discovered a true passion for long distance running. Being physically active, I knew that there was no risk for me to have any weight problems, but still my complex grew increasingly more important and it was taking over my life. Too many changes were occurring at the same time, more and more, I started to question my appearance and how I would look after this metamorphosis. Being constantly surrounded by Medias telling us how we should look and how we shouldn’t, I felt scared not to be good enough and to be rejected. I decided that there was no other solution than to control those changes. Since the beginning I only had very good intentions, deciding to make sure that I ate very healthily. But I gradually got lost in confusion and I started to eat less and less. I became literally scared of food, scared that the moment it would enter my mouth it would make me blow like a balloon. Mealtime became an enemy for me, and controlling what I was going to eat became the only reason for me to get up in the morning. Every day I drew back into my world of isolation, in which I was all alone with a little voice telling me what I was allowed to eat or not. This little terrorist had taken power over me. I was getting more and more tired, sometimes I even felt dizzy and my performance in running was not improving either. This upset me a lot but I couldn’t eat, the terrorist said no.
I didn’t possibly understand why I felt so sad and absent-minded now that I had that control. I wasn’t being myself and although I tried, I couldn’t hide it. My mother slowly realized that my way of eating had changed and that it wasn’t at all suitable for the amount of sport I was doing. She tempted to warn me but I did not want to listen. I felt harassed and I was scared she would take away from me this control I was holding on so tight. Time passed and I had already lost three kilos, when I got a serious stomach flew which made me loose five additional kilos. At that time my mother seriously banged at my door and woke me up, in a rather harsh and straight forward manner. But miraculously that’s how she brought me back to reality and made me take my first step to recovery. I was scared to let go of the control the terrorist was offering me but somehow, I knew deep down, that I had to trust my mother. In addition, the new reflection in the mirror told me that this was not how I truly wanted to be. I was battling my way out of the grasps of my terrorist, admitting my disease and determined to get help.
After staying a few days in Hospital, to make sure that I was in good conditions, with the entire support of my school, my friends and my family, I started taking regularly part in supervised groups in wish I was able to share my situation with other people having similar problems. By this mean I was able to learn more myself about what was happening to me, and realized most importantly, that I wasn’t alone. I tried to stay as open as possible about my terrorist because I was aware that isolation was a true danger. I wasn’t yet stronger than him and he could easily make me fall down the stairs again. I knew that staying honest and talking about it would be a security against forgetfulness. Anorexia is in fact, a disease which puts you in constant denial and the best way to act against it, primarily, is to stay honest to yourself and others. This is what saved me from never setting free from the lie I lived in. With the help of a nutritionist, I learnt to overcome my fear of food and I slowly started to enjoy it again. She gave me enough information to get back to a healthy weight again, but still, the unrealistic fear of getting fat was still anchored deep down in me. I then met Claudia Krumme who worked with me at a psychological level to help me overcome my fears. I gradually became more aware that the little voice commanding me was in fact Anorexia. I became stronger than the terrorist, and I finally was able to tell him off. I started to work on myself, trying to understand the roots of my disease.
Through Mrs. Krumme’s process of working, involving the analysis of feelings of the individual, I finally learnt one essential thing. I realized that all the love of the world would not be enough to make me happy, until I would start accepting and loving myself first. People believing in me wouldn’t bring me faith until I would start to believe in myself. I realized that finally I was entirely alone, no one could make me decide to make me gain weight or change my state of mind apart from myself. I was the pill who could cure the illness. That was as far as my surroundings could lead me. I had to trust myself, have the courage to let go of my fears and make my steps, even if the road would be long and hard. Soon enough I decided that I had to use the same intense determination with which I had come down this sinister hole, to come back up again. I personally have to say that having clear goals helped me a lot. I want to lead a healthy life, and I want to take my passion for running further. In hard times, I remind myself those goals and they bring me hope and keep me going.
Now waking up in the mornings, I feel I am growing stronger, daring, little by little, to let go from all my fears. I acknowledge the fact that I haven’t yet reached the end of the path of my recovery. The biggest part of it is yet to come: accepting myself just as I am. This step is indisputably one that each human being has to take, in order to survive throughout the life he has been given. I can see a very positive prospect in the course of my experience with Anorexia; my personal issues becoming so dominant over my existence at a rather young age, I realized that life has already given me a chance to learn the skill of acceptance of oneself, a skill which most of the people only attain towards the middle of their lives. Similarly, life has given me the opportunity to aquire serenity, tolerance, confidence and trust in myself, a challenge that I am willing to take. It wants me now, to let my mind come to peace with my body, a body with which I am destined to live with until the very last day. As to this day, I learnt not to suppress it. On the contrary, I am aware that throughout my life, in difficult time involving stress, anxiousness and doubt, he will be there to hunt me again telling me I am not good enough whatever I do.
In those hard times, I manage to detect this terrorist, I analyze what he tells me but most importantly I do NOT listen to him. I give myself the choice of not giving it any importance and that is precisely what makes my strength. The healthy part of me has taken back the lead. I realized that Health, Happiness and my passion for running are much more important to me than the vicious quest of being the skinniest possible.
I am thankful for all the support I am given and I consider myself unbelievably lucky to be supported by such caring people. I want to thank my family, the school staff for their amazing support, and Claudia Krumme for her help and guidance. But I am particularly grateful to my mother who since the first day was determined to help me defeat my little terrorist.
In het NU opkomen voor mijn innerlijke kind
Toen ik mij aanmeldde was grenzen aangeven, nee zeggen en mijn eigen behoeften en wensen erkennen mijn grootste probleem. Mijn belangrijkste inzicht in mijn proces is in “HET NU” opkomen voor het innerlijke kind.
Ik was al bekend met hechtingsstijlen, met codependency, overlevingsstrategieën en verslavingen maar pas bij Claudia heb ik geleerd om alle onderlinge verbanden te zien en vooral te voelen. Claudia heeft me laten zien en ervaren dat er ook heling mogelijk is. Ik ben nog niet zover maar het biedt hoop en verlichting. Net als eerdere stappen die ik heb gezet en gemaakt is dit een proces van erkennen, herkennen en uiteindelijk gewoon doen.
Ik zou een ieder die met zichzelf worstelt op het gebied van liefde, intimiteit en verslavingsgedrag aanraden om zich te laten begeleiden door Claudia. Haar inzicht, professionaliteit en ervaringsdeskundigheid gaan hand in hand met betrokkenheid. Zij leeft ook haar eigen programma en is voor velen van ons een lichtend voorbeeld dat het zo ook kan.
Dankjewel van Koen.
Christel Pol
Het was mij een waar genoegen om aan dit “kleine meesterwerk” van Claudia Krumme mee te mogen lezen.
Een van de weinige boeken die het hele spectrum van relatieverslaving, liefdeverslaving en co-dependentie zo helder en herkenbaar beschrijft!
Met bovendien praktische toepassingen.
Dit boek is een mooie aanvulling op mijn eigenwerkwijze als Psychodynamisch therapeut. De zienswijze sluit naadloos aan op mijn manier van werken vanuit mijn eigen levens ervaring.
“Het zou zomaar vele levens een stuk gelukkiger kunnen maken.”
Warme groet, Christel Pol
