Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
Je moeite hebt met grenzen stellen;
Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
Je rancune en wrok koestert;
Je spiritualiteit beschadigd is;
Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

NEEM NU CONTACT OP

Klanttevredenheid

Gelukkig is Claudia erg all-round op verslavingsgebied

Ik heb Claudia ontmoet bij de 12 stappengroepen van de NA (Narcotics Anonymous), waar ze mijn sponsor (= persoonlijk begeleider) was gedurende ongeveer een jaar. Claudia was mijn eerste echte sponsor binnen de NA, en toen ik haar ontmoette had ik nog regelmatig terugvallen in gebruik. Anderen hadden mij aangeraden om Claudia als sponsor te vragen, omdat ze binnen de NA toen al bekend stond als een kundig begeleider. En dit kan ik inmiddels zeker beamen. Claudia leerde me de basis van dit programma, en gaf me een stevig fundament mee, waar ik tot op de dag van vandaag (9 jaar clean met halverwege een kleine uitglijder van 1 avondje drinken) plezier van heb. Omdat ik steeds bleef terugvallen in gebruik (alcohol, speed, crack en heroïne), en nog op de methadon zat, heeft Claudia me geholpen om eerst naar een kliniek te gaan om van de methadon af te bouwen, en mijn basis te versterken. Want wat bleek: zolang ik nog methadon in mijn systeem had, reageerde mijn lichaam alsof ik drugs in mijn systeem had, en bleef ik dus trek houden. Dit is het zelfde als, zoals ze bij NA zeggen, “die eerste pakken”, waarna je in de obsessie komt en niet meer kan stoppen. Vandaar de uitspraak: “een is teveel, duizend nooit genoeg”. Op het moment dat ik abstinent was, ben ik deze ervaring blijven toepassen: ik wist dat ik niet die eerste moest pakken, omdat ik dan weer zou zijn overgeleverd aan mijn verslaving. Dit is ook stap 1 van de 12 stappen, welke ik samen met Claudia heb doorgewerkt. En vanaf dat moment bleef ik clean. Drugs of drank gebruiken waren nu geen optie meer, en ik wilde het ook echt niet meer. Maar ik had nog wel last van de gedachte dat ik geen plezier meer zou kunnen hebben op sociale gelegenheden zonder drank. Drank wordt door de NA immers ook als een drug gezien. Claudia leerde me dat dat een rouwproces is, en dat het er gewoon bij hoort, en dat gaf me veel kracht en vertrouwen. Eenmaal clean en nuchter merkte ik dat mijn verslaving weer de kop op stak op andere gebieden in mijn leven, zoals in de vorm van overmatig eten, en op het vlak van seksuele relaties. Gelukkig is Claudia erg all-round op het gebied van verslaving, en kon ze me helpen om ook op deze gebieden de 12 stappen methode toe te passen. Ook na de periode dat ze mijn NA sponsor was, heb ik haar zo nu en dan nog om advies gevraagd, en daar veel aan gehad. Ze leerde me zien dat al deze obsessies manieren waren van mijn onbewuste om niet bij mijn gevoel te hoeven zijn. Onder haar begeleiding heb ik langzaam de moed gekregen om dit toch, stapje voor stapje, aan te gaan. Inmiddels ben ik 9 jaar verder, en gelukkiger dan ooit. Ik werk nu sinds 3 jaar zelf in de kliniek waar ik destijds ben afgebouwd met de methadon, als ervaringsdeskundige. Het geeft me een super goed gevoel dat ik nu zelf alles wat ik geleerd heb, van Claudia en van anderen, door kan geven aan de cliënten waar ik nu mee werk. Liefs, Milou

‘ Ervaring event ‘

Hele mooie dag met nieuwe inzichten. Ik zou het event aan iedereen aanraden. Leerzaam voor iedereen. Xxx Maria

Dankbaar

Claudia's Care Center in Amsterdam heeft mijn ogen geopend met betrekking tot mijn patronen. Heb ook heb veel inzichten gekregen van haar boek 'Van leed naar liefde' Dankbaar voor haar hulp en het delen van alle tools die nodig zijn om patronen te doorbreken.

Ria

Mijn gevoelens en mijn overlevingsstrategieën mogen er zijn Na mijn scheiding dacht ik, oke, ik heb van mijn fouten geleerd, moet ik in volgende relatie op letten. Ik had een verslavend contact nodig om te leren dat ik serieus dieper op mijn eigen gedrag in moest gaan en moest leren hoe ik dit kon veranderen, wilde ik niet weer zoiets meemaken. Eerst het nodige op internet gelezen, daarna logischer wijs een coach gezocht in de buurt die verstand heeft van de problematiek relatie verslaving. Helaas voelde ik me in dit contact niet prettig, dus verder gezocht. Het mooie is dat Claudia webinars geeft waar je gratis aan mee kunt doen. Dat gaf mij de gelegenheid om haar eerst te horen en zien zonder dat ik ergens aan vast zat, want bij de vorige coach was ik natuurlijk met een rotsmoes weggegaan. Ook sprak het mij aan dat Claudia noemt dat ze je op een liefdevolle, strenge manier begeleid. Liefdevol, tja, dat woord gebruik ik zelf niet gauw, Streng, oei, krijg ik op mijn donder, Maar beide woorden spraken mij aan, omdat ik begreep wat ze bedoelde. Ik ben er voor je, maar spreek je ook aan als dat nodig is. En dat is precies wat ik zoek/zocht, begrip, want ja, ik vind het ook fijn om af en toe “gepamperd ” te worden. maar ik vind het ook fijn als mijn gedrag benoemd word, anders leer ik er niets van en dan heb ik er niets aan. Claudia doet dat op een duidelijke manier, ik mag mijn eigen mening en overtuigingen hebben, zij blijft bij de hare en dat vind ik fijn. Ik ben begonnen met de online training, die ik voor mijn gevoel niet serieus heb gedaan. Vond het vaak moeilijk om voorbeelden te bedenken bij de opdrachten en stelde dit vaak uit, komt wel. Wel heb ik in deze training geleerd hoe mijn afweer-mechanismes werken en werden ze benoemd. Op het moment dat ik las over de trance, valse hoop, romantische illusie, herkende ik meteen wat er werd bedoelt. Alleen had ik nooit bedacht dat deze mechanismes mij in ongezonde contacten bracht en dat ik hierin iets kon veranderen. Geen idee dat ik er invloed op uit kon oefenen, los van goede voornemens. Verder heb ik individuele gesprekken met Claudia om dingen uit te diepen. Momenteel volg ik EMDR bij Claudia. Wat ik vooral fijn vind bij Claudia is dat er nooit een waarde oordeel is welke negatief gedrag ik ook aan haar vertel. Ook niet over gedrag van anderen. En wat ik bijzonder vind, is dat ze altijd de juiste oefening weet wat ik nodig heb op dat moment. Ze laat de regie bij mij, maar geeft sturing hoe we daarmee aan de slag gaan, dat is heel fijn. Claudia laat alles bij jezelf, neemt niets over, maar staat wel naast je. Dat is erg belangrijk, want het helpt me niet als iemand me niet zelfstandig laat zijn, maar het alleen uitvogelen lukt momenteel ook niet, dus haar hulp hierbij is fijn. Wat ik vooral geleerd heb, bedacht ik me gisteren dat ik eerst tegen mijn afweer-mechanismes “vocht”, ze afwees, maar ze mogen er nu zijn en door ze er te laten zijn, worden ze milder. Dit zelfde geld voor mijn gevoelens, in plaats van ze af te wijzen, mogen ze er zijn, hoe kinderachtig soms ook. Verder is het fijn dat Claudia de tijd naar beneden afrondt, leuk voor de portemonnee, maar geeft ook een fijn gevoel dat het bij een hulpverlener niet alleen om geld verdienen gaat. Ik vond hulpverlening in het begin een noodzakelijk kwaad, maar zie het nu als een cadeautje aan mijzelf. Groetjes, Ria

In mijn leven is nu veel meer rust en liefde

Radeloos klopte ik aan bij Claudia. Ik voelde me meteen veilig bij haar. Ik mocht helemaal mezelf zijn en werd volledig in mijn waarde gelaten wat ik ook vertelde Het was allemaal goed zoals het was. En dat had ik zo ontzettend nodig. Ik vond mezelf slecht en zat vol schaamte en schuld. Gelukkig denk ik nu heel anders over mezelf. Tijdens het traject heb ik heel veel over mezelf geleerd. In de begrippen Codependentie en relatieverslaving vond ik zoveel herkenning wat me een enorm opgelucht gevoel gaf. Eindelijk had mijn probleem een naam. Ik heb samen met Claudia een hoop trauma’s kunnen traceren en vrede mee kunnen sluiten. In mijn leven is nu veel meer rust en veel meer liefde voor mezelf. Groetjes, Sem

Spiritueel partnerschap

Tijdens een moeizame relatie kreeg ik van een vriendin een artikel toegestuurd (over Claudia) wat ging over relatieverslaving en codependentie. Toen ik het las begreep ik dat dit over mij ging. Ik was geschokt… Claudia maakte op mij een prettige indruk. Door het delen van haar ervaringsdeskundigheid voelde ik mij meteen op mijn gemak en werd ik in deze sfeer van vertrouwen uitgenodigd eerlijk naar mezelf te kijken. De herkenning en erkenning van mijn patronen maakten dat ik me gezien voelde en niet alleen stond. De onderliggende redenen van mijn moeizame relaties werden steeds meer duidelijk en mijn relatie veranderde enorm. Doordat ik veranderde, veranderde mijn partner mee. Uiteindelijk is hij ook in therapie gegaan om aan zijn individuele thema’s te werken. Ongeveer een half jaar later zijn we samen in relatietherapie gegaan. Claudia zegt dat wij één van de uitzonderingen zijn. Desalniettemin zijn wij heel blij met deze nieuwe vorm van spiritueel partnerschap “. Liefs, Monique uit Den Haag

Winny

Het is een zoektocht om te ervaren wat jou helpt. Het mag voor een ieder verschillend zijn. Het boek geeft je handvaten na herkenning en erkenning bij het lezen. Daarna is het aan jezelf om stappen te blijven maken. Groetjes, Winny

Als een ander mens vandaan gekomen

De ademretreat in Den Ilp gedaan in 2 delen. Voor mij een totaal onbekende wereld. Ik ben er als een ander mens vandaan gekomen. Een absolute aanrader. Rianne Ketting

Begin van mijn herstel

De week op Ibiza was voor mij het begin van mijn herstel. Boven op de berg in de villa, voelde ik voor het eerst weer. Sindsdien heb ik grote stappen kunnen zetten. Maar die beslissing om samen met een vriendin op retraite te gaan, daar ben ik nog steeds dankbaar voor. Het was echt het mooiste cadeau dat ik mezelf kon geven. Simone

Mereym

Since the 'Reclaim your breath' seminar in October a lot of things changes in my life positively. Many thanks for introducing the transformational breath to me in a very comfortable and professional seminar.

Wat is codependentie? “De onderlaag van álle vormen van verslaving.”