Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

  • Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
  • Je moeite hebt met grenzen stellen;
  • Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
  • Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
  • Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

  • Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
  • Je rancune en wrok koestert;
  • Je spiritualiteit beschadigd is;
  • Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
  • Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.
Binding
codependentie

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

traumabinding
favicon

Klanttevredenheid

Sonja

Ik ben heel blij met je boek. Het leest vlot en makkelijk en de uitleg over de verschillen tussen verlatingsangst, bindingsangst en codependentie is heel duidelijk. Bedankt voor dit boek. Groetjes, Sonja

‘ Ervaring event ”

Super mooie dag. Inzichten gekregen. Ik wil je heel erg bedanken voor deze dag. De ademsessie was ook heel fijn. Groetjes, Eduard

Dankbaar

Nadat ik een aantal sessies ‘Innerlijk Kindwerk’ heb gedaan bij Claudia besloot ik over te stappen naar de ademsessies. Ik heb een leven lang te maken gehad met dysfunctionaliteit in het gezin waar ik uit kom hetgeen pas echt manifest werd toen mijn ex en ik na 20 jaar uit elkaar gingen en hij mij beschuldigde van een persoonlijkheidsstoornis. Hij had zelf een fiks drankprobleem. Overigens is hij inmiddels reeds 7 jaar succesvol van de drank af en staan wij op harmonische voet met elkaar. Een stoornis had ik (ook beoordeeld door mijn psychologe) niet. Issues vanuit mijn eigen jeugd wel degelijk. Mede dankzij Claudia heb ik een grote doorbraak daar in kunnen maken vooral nadat ik een paar EMDR sessies heb gedaan. Hier in heb ik met name negatieve emoties rondom mijn moeder en broer kunnen verzachten en loslaten. Er was sprake van zowel emotioneel- als af en toe fysiek geweld (dat laatste door mijn broer). Door het verzachten en loslaten heb ik zaken die ik levenslang met me mee heb gedragen en die mijn zelfbeeld behoorlijk negatief beïnvloed hebben daar kunnen neerleggen waar ze horen; niet meer op mijn bordje en ben vervolgens nu in staat om ruimte te maken voor diepere werkelijke compassie zonder mezelf langer geweld aan te doen en me verantwoordelijk te voelen voor de dysfunctionaliteit van de ander. Ik ervaar Claudia als een enorm liefdevolle persoon die een zeer groot talent heeft om anderen met hoofd en hart op professionele wijze te helpen. Ik zie haar als iemand die zich volledig vanuit eigen levenservaring en – wijsheid, gecombineerd met professionele opleidingen heeft ontwikkeld tot de prachtige talentvolle liefdevolle therapeute die zij is. Ik raad haar aan een ieder aan die op liefdevolle doch duidelijke wijze dingen in zichzelf wil aangaan en opruimen! Liefs, Louise

Ik ben haar tot op de dag van vandaag dankbaar

Toen ik bij Claudia en CCC terecht kwam, was het direct een heel bijzondere ontmoeting. Ik kwam voor het eerst in mijn leven in een groepsessie terecht. Waar ik direct door Claudia’s openheid en kwetsbaarheid werd uitgedaagd zelf ook open en kwetsbaar te zijn. De hele groep ervoer naar mijn idee hetzelfde, waardoor er een bijzondere dag ontstond, waar ik tot op de dag van vandaag dankbaar voor ben. Claudia kan heel goed luisteren, niet oordelen en ze geeft weinig advies. Waardoor jezelf tot inzicht komt wat je zelf in vrijheid en zonder oordeel wilt kiezen in het leven (iets wat ik voorheen niet kon). Haar methode bestond o.a. uit altijd alleen over jezelf praten, nooit over je partner, of iemand die je pijn heeft gedaan, tenzij dit iets zegt over je eigen handelen. Dit heeft mij enorm geholpen om grote stappen te maken, omdat je hierdoor als volwassene aan wordt gesproken en niet als slachtoffer, waarbij je het idee hebt machteloos te zijn t.o.v. de ander. Er was ook altijd een sfeer van vertrouwen. En ik wist ook dat Claudia mijn verhalen niet zou delen, tenzij ik daar toestemming voor zou geven, bv i.v.m. andere therapeuten die werkzaam zijn in haar praktijk en bij wie ik later ook in een traject zou komen. Dit, samen met de oordeelloosheid en eigen kwetsbaarheid heeft ervoor gezorgd dat ik een half jaar lang bijna elke week 2 of 3 keer een therapiesessie volgde. Bij haar, of later ook bij haar collega’s. De reden waarvoor ik bij CCC langskwam, heeft zich mede dankzij de enorm goede hulp opgelost, gedurende de jaren die volgde. En ik leef in meer verbondenheid, kracht en rust als ooit te voren. Met zoveel waardevolle inzichten die ik inmiddels ook regelmatig deel met anderen, waardoor er als het ware een olievlek ontstaat, vol verbondenheid, heelheid en kracht.

Licht en bevrijd

Wat ben ik blij dat Claudia op mijn pad is gekomen. Ik ben dankbaar voor de eerlijke, duidelijke en liefdevolle begeleiding naar het ontwikkelen van zelfliefde en het herkennen van de valkuilen om niet WEER in een destructieve relatie te stappen. Doordat ik nu duidelijk de schade uit mijn jeugd en tekort aan liefde onder ogen zie, begrijp ik mezelf en mijn gemaakte keuzes nu en kan ik het door middel van o.a meditatie een plekje geven. Ik voel me licht en bevrijd. Dank Claudia Liefs, Ellen V

Koen

In het NU opkomen voor mijn innerlijke kind Toen ik mij aanmeldde was grenzen aangeven, nee zeggen en mijn eigen behoeften en wensen erkennen mijn grootste probleem. Mijn belangrijkste inzicht in mijn proces is in “HET NU” opkomen voor het innerlijke kind. Ik was al bekend met hechtingsstijlen, met codependency, overlevingsstrategieën en verslavingen maar pas bij Claudia heb ik geleerd om alle onderlinge verbanden te zien en vooral te voelen. Claudia heeft me laten zien en ervaren dat er ook heling mogelijk is. Ik ben nog niet zover maar het biedt hoop en verlichting. Net als eerdere stappen die ik heb gezet en gemaakt is dit een proces van erkennen, herkennen en uiteindelijk gewoon doen. Ik zou een ieder die met zichzelf worstelt op het gebied van liefde, intimiteit en verslavingsgedrag aanraden om zich te laten begeleiden door Claudia. Haar inzicht, professionaliteit en ervaringsdeskundigheid gaan hand in hand met betrokkenheid. Zij leeft ook haar eigen programma en is voor velen van ons een lichtend voorbeeld dat het zo ook kan. Dankjewel van Koen.

Winny

Het is een zoektocht om te ervaren wat jou helpt. Het mag voor een ieder verschillend zijn. Het boek geeft je handvaten na herkenning en erkenning bij het lezen. Daarna is het aan jezelf om stappen te blijven maken. Groetjes, Winny

Fijne stem

Dank je wel, heerlijke meditatie, zo'n aangename stem. Voor het eerst weer echte visualisatie gehad.Het sterkt me, vertrouwen in eigen kunnen en warme gloed in mijn hart en middenrif.

‘ Ervaring event ”

Interessante dag. Veel inzichten gekregen. Ik vond de meditatie tijdens het event heel fijn. Groetjes, Ellis

Nergens zoveel kennis over codependentie gekregen

Ik zit midden in een scheiding met kids. Het was dan ook heel erg waardevol om aan te melden. Ik heb veel steun gekregen van mijn coach. Als ervaringsdeskundige kon zij mij makkelijk inzichten geven die heel waardevol waren om mijn patronen te doorbreken. Ook denkt ze met je mee over de praktische zaken, omdat je het overzicht gewoon kwijt bent. Na 3 maanden heb ik genoeg handvaten gekregen om aan mezelf te werken. We hebben afgesproken dat, wanneer ik mijn eigen plek heb, een vervolg traject kom volgen. Want het helingsproces is maar net begonnen. Ik heb eerder bij andere psychologen in therapie gezeten maar ik heb nergens zoveel kennis gekregen over codependency / relatieverslaving. Ik kan het iedereen aanraden.                                                                                      Groetjes Myriam