Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

  • Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
  • Je moeite hebt met grenzen stellen;
  • Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
  • Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
  • Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

  • Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
  • Je rancune en wrok koestert;
  • Je spiritualiteit beschadigd is;
  • Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
  • Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.
Binding
codependentie

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

traumabinding
favicon

Klanttevredenheid

Remco

Wat was je grootste pijn/probleem toen je bij me kwam? Overlevingsstrategieën die mijn liefdespad bemoeilijken. Wat is je belangrijkste inzicht/proces dat je hebt doorgemaakt? Meerdere maar zeker mezelf herontdekken en vanuit zelfliefde in verbinding staan met mijzelf en anderen. Wat was het meest waardevol en zie je echt als resultaat van het traject dat ik je aangeboden heb? De gehele opbouw van de 6 dagen geven zoveel inzichten en die kan ik niet los zien van elkaar. Alle thema's die we hebben aangeraakt dragen bij aan een diepere verbinding met mijzelf. Waarom zou je een ander aanraden om vooral met mij te gaan werken? Lieve Claudia, ik wil je nogmaals enorm danken voor de mooie life changing ademsessies, de vele inzichten, de veilige plek die je biedt en al jouw voelbare liefde. Ook de begeleiding van jouw team was zo fijn en professioneel en "echt" dankjewel. Liefs Remco

Fien

Wat een fantastisch boek! Zeer dankbaar met de aanschaf. Enorm herkenbaar allemaal en geeft veel helder inzicht in je manier van doen en denken. Heb hem nog niet helemaal uit maar duurt niet lang meer want het is zeer verhelderend en helpend om bijv angstgedachten te mogen loslaten. De openheid van Claudia aan het begin over haar eigen verleden raakte mij ook. Heel dapper en ik ben blij dat het boek extra bevestigt dat ik ook ver ben in mijn herstelproces:) Onwijze dank Claudia voor dit superboek! Groetjes, Fien

Peggy

Dank je wel Claudia, heerlijke meditatie, zo'n aangename stem. Voor het eerst weer echte visualisatie gehad.Het sterkt me, vertrouwen in eigen kunnen en warme gloed in mijn hart en middenrif.

Miranda

Hoe mooi hoe je dit beschrijft; het valt allemaal samen. Vandaag heb ik nav de afgelopen dagen webinar mijn werkgever aangegeven wat zijn (demotiverende) feedback bij mij doet en hoe het ook anders zou kunnen. Na een open gesprek (ook over mijn oude wond/patronen en hoe ik mij hier nu over bewust ben) kwamen we voelbaar nader tot elkaar en bleek dat hij zich door mij ook afgewezen voelt. Een goede bewustwording voor ons beiden om samen onze oude patronen te gaan doorbreken. Dank je wel! Miranda

Voor ieder wat wils

Ik ben tevreden over de dagbehandeling; dit was in groepsverband waarbij diverse methodes werden ingezet om de thematiek rond relatieverslaving en codependentie te behandelen. De methodes waren innerlijk kindwerk, delenwerk, meditatie, mindfulness, ademwerk, lichaamswerk, educatie en cognitieve therapie vormen. Voor elk wat wils; immers niet alle methoden zullen 'resoneren'. Ik ben minder tevreden over de individuele behandeling; mede veroorzaakt doordat de sessies via Zoom gingen i.v.m. Corona. Daarin miste ik de aansluiting met het 'jaartraject online', die ik ook volgde, wat bij mij tot wat verwarring leidde.

Ria

Mijn gevoelens en mijn overlevingsstrategieën mogen er zijn Na mijn scheiding dacht ik, oke, ik heb van mijn fouten geleerd, moet ik in volgende relatie op letten. Ik had een verslavend contact nodig om te leren dat ik serieus dieper op mijn eigen gedrag in moest gaan en moest leren hoe ik dit kon veranderen, wilde ik niet weer zoiets meemaken. Eerst het nodige op internet gelezen, daarna logischer wijs een coach gezocht in de buurt die verstand heeft van de problematiek relatie verslaving. Helaas voelde ik me in dit contact niet prettig, dus verder gezocht. Het mooie is dat Claudia webinars geeft waar je gratis aan mee kunt doen. Dat gaf mij de gelegenheid om haar eerst te horen en zien zonder dat ik ergens aan vast zat, want bij de vorige coach was ik natuurlijk met een rotsmoes weggegaan. Ook sprak het mij aan dat Claudia noemt dat ze je op een liefdevolle, strenge manier begeleid. Liefdevol, tja, dat woord gebruik ik zelf niet gauw, Streng, oei, krijg ik op mijn donder, Maar beide woorden spraken mij aan, omdat ik begreep wat ze bedoelde. Ik ben er voor je, maar spreek je ook aan als dat nodig is. En dat is precies wat ik zoek/zocht, begrip, want ja, ik vind het ook fijn om af en toe “gepamperd ” te worden. maar ik vind het ook fijn als mijn gedrag benoemd word, anders leer ik er niets van en dan heb ik er niets aan. Claudia doet dat op een duidelijke manier, ik mag mijn eigen mening en overtuigingen hebben, zij blijft bij de hare en dat vind ik fijn. Ik ben begonnen met de online training, die ik voor mijn gevoel niet serieus heb gedaan. Vond het vaak moeilijk om voorbeelden te bedenken bij de opdrachten en stelde dit vaak uit, komt wel. Wel heb ik in deze training geleerd hoe mijn afweer-mechanismes werken en werden ze benoemd. Op het moment dat ik las over de trance, valse hoop, romantische illusie, herkende ik meteen wat er werd bedoelt. Alleen had ik nooit bedacht dat deze mechanismes mij in ongezonde contacten bracht en dat ik hierin iets kon veranderen. Geen idee dat ik er invloed op uit kon oefenen, los van goede voornemens. Verder heb ik individuele gesprekken met Claudia om dingen uit te diepen. Momenteel volg ik EMDR bij Claudia. Wat ik vooral fijn vind bij Claudia is dat er nooit een waarde oordeel is welke negatief gedrag ik ook aan haar vertel. Ook niet over gedrag van anderen. En wat ik bijzonder vind, is dat ze altijd de juiste oefening weet wat ik nodig heb op dat moment. Ze laat de regie bij mij, maar geeft sturing hoe we daarmee aan de slag gaan, dat is heel fijn. Claudia laat alles bij jezelf, neemt niets over, maar staat wel naast je. Dat is erg belangrijk, want het helpt me niet als iemand me niet zelfstandig laat zijn, maar het alleen uitvogelen lukt momenteel ook niet, dus haar hulp hierbij is fijn. Wat ik vooral geleerd heb, bedacht ik me gisteren dat ik eerst tegen mijn afweer-mechanismes “vocht”, ze afwees, maar ze mogen er nu zijn en door ze er te laten zijn, worden ze milder. Dit zelfde geld voor mijn gevoelens, in plaats van ze af te wijzen, mogen ze er zijn, hoe kinderachtig soms ook. Verder is het fijn dat Claudia de tijd naar beneden afrondt, leuk voor de portemonnee, maar geeft ook een fijn gevoel dat het bij een hulpverlener niet alleen om geld verdienen gaat. Ik vond hulpverlening in het begin een noodzakelijk kwaad, maar zie het nu als een cadeautje aan mijzelf. Groetjes, Ria

‘ Ervaring event ‘

Bij de binnenkomst voelde ik een hele positieve energie ik voelde dat ik welkom was. Ik heb hele mooie inzichten en herinneringen aan het event over gehouden. Ik zou het event zeker aanraden. Warme Groet, Jose

Ik ben het leven steeds meer gaan omarmen

Ondanks het feit dat ik de workshop al eens gedaan heb, merk ik dat ik toch wel zenuwachtig ben als ik me die ochtend klaarmaak om naar Diemen te gaan. Dit gevoel word nog sterker als ik op het station Rotterdam erachter kom dat de Fyra weer eens niet rijdt…wat betekent dat ik te laat ga komen..(mijn grote angst). Met ademhalingsoefeningen om rustig te blijven en de gedachte dat “dit precies zo moet zijn om te leren mijn controle los te laten” (Byron Katie) probeer ik dit gevoel te doorstaan, maar koop toch een pakje shag om de spanning te proberen te verminderen… Aangekomen bij Claudia, waar ik al 2,5 jaar werk aan mijn codependentie, relatieverslaving en verslaving aan middelen, word ik dan ietsje rustiger als ik het groepje binnenstap wat zich inmiddels voorgesteld heeft; een mooie groep van 5 vrouwen van 16 tot 57 jaar met verschillende insteek, maar veel overeenkomsten. Ik merk dat het bespreken van de theorie op veel punten weer heel vernieuwend is, nog steeds van toepassing, maar wel dat het accent verschoven is naar andere gebieden. Dingen die voor mij nu belangrijk zijn heb ik als volgt genoteerd; * Ik wil mijn realiteit uiten op een beheersbare evenwichtige manier, wensen en behoeften rechtstreeks uitspreken * Ik wil mezelf niet hulpeloos voordoen als vorm van controle * Ik wil evenwicht tussen verbinding en autonomie. Grensoverschrijdend gedrag verminderen, zoals dingen voor een ander doen, schreeuwen als het niet gaat zoals ik wil Controlegedrag komt voort uit oude pijn eronder willen houden. Wat confronterend is het nog steeds! Ik dacht dat ik al een heel eind was, en dat is ook zo , maar straf mezelf nog wel eens dat ik niet perfect ben. Hierdoor ontstaan dan zoals ik nu inmiddels geleerd heb paniekaanvallen in de vorm van misselijkheid en duizeligheid, schuldgevoelens, afreageren op anderen. Na het bespreken van de theorie gaan we opdrachten invullen. Opdracht 5 gaat over beschadigde intimiteit. Ik kom tot de conclusie dat ik op alle gebieden (lichaam, gevoelens, gedachten, gedragingen) mezelf inhoudt uit schaamte. (achterliggende overtuigingen zijn; aardig gevonden worden, bang zijn niet goed genoeg te zijn, sociaal/maatschappelijk aanvaardbaar gedrag vertonen, Ik ben het niet waard) waardoor ik afstand neem, me anders voordoe en me ook wel provocerend kan gedragen of hulpeloos. Gelukkig merk ik ook op dat ik in de 2,5 jaar dat ik bij CCC aan het werken ben aan mezelf (na 28 jaar werken in de hulpverlening, diverse relaties met verslaafde mannen en zelf ook verslavingsgedrag) met hulp van transformational breathing, de helende reis, hypnotherapie en mindfulness al veel meer van mezelf ben gaan houden en dat ik mezelf hierdoor steeds beter durf te laten zien aan anderen, waardoor ik openheid en verbinding terugkrijg. Ik mag van mezelf noteren dat ik mezelf accepteer met al mijn tekortkomingen, deze uit naar mijn omgeving en hierdoor liefde en respect terug ontvang. Na een heerlijke lunch buiten, gaan we verder met bespreken. Omdat de groep zo veilig voelt, is er een fijne sfeer van delen, vanuit herkenning en begrip en kwetsbaarheid durven tonen. Ik word emotioneel als we gaan bespreken hoe we negatieve controle uitoefenen op anderen, als ik bemerk dat ik dit patroon ook op mijn kinderen toepas. Het is toch fijn te merken dat ik dit mag voelen en dat ik hierin ondersteuning krijg om daarna zelf verantwoordelijkheid te nemen omdat ik bewuster word! De dag vliegt voorbij en na de therapeutische groep nemen we alweer afscheid van elkaar. Wat een krachtige vrouwen om op deze manier bewust te worden en dit proces aan durven gaan! Ik ben trots en dankbaar dit te mogen doen voor mezelf en voor mijn kinderen. Ik kan het echt iedereen aanraden die worstelt met het leven, op wat voor manier dan ook. Ik ben het leven steeds meer gaan omarmen met alles wat zich aandient en val wel terug in oude patronen, maar herken ze steeds beter en verwelkom ze als een mogelijkheid mijn les verder te leren! Deze les dient zich al meteen weer aan als blijkt dat de Fyra op de terugweg WEER niet rijdt… Even heb ik de neiging weer heel boos te worden, voel in mijn lijf wat er gebeurd met me en haal dan adem om het los te laten…. Claudia, Ik kijk uit naar mijn volgende lessen! Sophia

Ik ben haar tot op de dag van vandaag dankbaar

Toen ik bij Claudia en CCC terecht kwam, was het direct een heel bijzondere ontmoeting. Ik kwam voor het eerst in mijn leven in een groepsessie terecht. Waar ik direct door Claudia’s openheid en kwetsbaarheid werd uitgedaagd zelf ook open en kwetsbaar te zijn. De hele groep ervoer naar mijn idee hetzelfde, waardoor er een bijzondere dag ontstond, waar ik tot op de dag van vandaag dankbaar voor ben. Claudia kan heel goed luisteren, niet oordelen en ze geeft weinig advies. Waardoor jezelf tot inzicht komt wat je zelf in vrijheid en zonder oordeel wilt kiezen in het leven (iets wat ik voorheen niet kon). Haar methode bestond o.a. uit altijd alleen over jezelf praten, nooit over je partner, of iemand die je pijn heeft gedaan, tenzij dit iets zegt over je eigen handelen. Dit heeft mij enorm geholpen om grote stappen te maken, omdat je hierdoor als volwassene aan wordt gesproken en niet als slachtoffer, waarbij je het idee hebt machteloos te zijn t.o.v. de ander. Er was ook altijd een sfeer van vertrouwen. En ik wist ook dat Claudia mijn verhalen niet zou delen, tenzij ik daar toestemming voor zou geven, bv i.v.m. andere therapeuten die werkzaam zijn in haar praktijk en bij wie ik later ook in een traject zou komen. Dit, samen met de oordeelloosheid en eigen kwetsbaarheid heeft ervoor gezorgd dat ik een half jaar lang bijna elke week 2 of 3 keer een therapiesessie volgde. Bij haar, of later ook bij haar collega’s. De reden waarvoor ik bij CCC langskwam, heeft zich mede dankzij de enorm goede hulp opgelost, gedurende de jaren die volgde. En ik leef in meer verbondenheid, kracht en rust als ooit te voren. Met zoveel waardevolle inzichten die ik inmiddels ook regelmatig deel met anderen, waardoor er als het ware een olievlek ontstaat, vol verbondenheid, heelheid en kracht.

Nooit eerder bij de kern gekomen

Blij met Claudia's Care Center! Voorheen al meerdere psychologen bezocht toch op de een of andere manier nooit bij de kern gekomen. De methode van Claudia heeft me stapje voor stapje laten inzien waar mijn overlevingsstrategieën zitten en hoe mijn brein werkt in een relatie. De valse hoop, mijn te groot aanpassingsvermogen, het romantiseren zorgde er voor dat ik niet gelukkig kon zijn in een relatie! Het opnieuw leren voelen en het gevoel ook toelaten, zonder vluchtgedrag heeft me terug naar mijn eigen ik gebracht. Ik ben innerlijk een rijker mens geworden! Na anderhalf jaar therapie voel ik me een compleet ander mens, inmiddels al heel wat handvatten meegekregen om met mijn jeugdtrauma om te gaan en sterker in het leven te staan. Echt blij met Claudia's Care Center!   Anoniem