Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

  • Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
  • Je moeite hebt met grenzen stellen;
  • Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
  • Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
  • Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

  • Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
  • Je rancune en wrok koestert;
  • Je spiritualiteit beschadigd is;
  • Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
  • Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.
Binding
codependentie

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

traumabinding
favicon

Klanttevredenheid

Peter

Het jaartraject heeft mijn leven ingrijpend veranderd en ten goede. Er is veel geheeld en ik heb veel geleerd. We spraken elkaar ongeveer een jaar geleden aan de telefoon na een Webinar. Alles in me zei toen ja en dat heb ik toen ook met jou gedeeld. De reis begon. De twee adem retreats waren intens en transformerend en hebben me gebracht bij het inzicht dat ik het Ggz-traject heel hard nodig had en heb. De realisatie dat ik gedesorganiseerd gehecht ben en wat dat betekend heeft voor mijn leven kwam diep binnen. In het Ggz-traject is de heling verder gegaan met dank aan Anjo en Suzy. Vooral de lichaamsgerichte kant van de therapie grijpt diep in. De facto heb ik vanaf begin 2023 daar het werk gedaan en af en toe wat dingen van het jaarprogramma gedaan. De online bijeenkomsten heb ik redelijk trouw gevolgd en actief in geparticipeerd en dat was leerzaam. Het was fijn om soms ook bij te kunnen dragen. De essentie van het beginnen aan dit traject was liefdesverslaving en relatieverslaving.Dat ik de relatie met Madelon (in Spanje) heb kunnen beëindigen zegt veel over de groei, die ik op dat gebied heb kunnen doormaken. De nicotineverslaving zat deels aan die relatie (en aan de herinnering van mijn vader) vast en die heb ik ook kunnen beëindigen. De verslaving aan pijnstillers heb ik met manueel therapie en het werk bij Suzy los kunnen laten. Helaas is de verslaving aan eten en snoepen er heel dominant voor in de plaats gekomen. Dus dat is het volgende om aan te pakken. Op een wat dieper niveau heb ik een betere relatie met mijn innerlijk kind(eren). En dat is wezenlijk. De autonoom volwassen Peter raakt niet meer zo gedesoriënteerd als in het begin van het traject, toen ik extra hulp van Martina moest inroepen. Dus ik ervaar meer basis in mezelf. Al met al een enorme oogst van één jaar van leed naar liefde.

Geen afscheid maar een nieuw begin

Met pijn in het hart, heb ik net de laatste groepsdag van het jaartraject bij Claudia, achter de rug. Ik beschouw het niet als het eind, maar eerder als een nieuw begin. Wat een waardevol traject. De theoretische online lessen, absoluut noodzakelijk om te begrijpen waar je in zit. De groepsdagen, niet alleen waardevol, maar zeker de vriendschappen die je er aan overhoudt. En uiteraard ook de individuele sessies. Theorie is niets zonder voelen, en ook voelen heeft theorie nodig. Ik ben dankbaar en blij dat ik voor het jaartraject heb ingetekend, omdat ik die tijd ook echt nodig had. Het is een heel proces. Aanvankelijk laat je maar toe wat je kan toelaten.Omdat we meester zijn in het uit de weg gaan van onze oude kindpijn. Het bewust worden daarvan is een hele weg. Dan weer een stukje theorie en dan weer een stukje ervaren en doorvoelen. Om al zo de puzzel, de blauwdruk van je eigen leven te leren kennen. Het gaat echt om het leren kennen van jezelf. De moed en het lef hebben om je niet langer afhankelijk te maken van de liefde en erkenning van een ander. Voor ik aan dit traject begon, had ik nog nooit van de begrippen codependentie en relatieverslaving gehoord. En ik heb lang, zoals dat bij elke verslaving hoort, in de ontkenning gezeten. Maar gaandeweg laat je meer en meer stukken van jezelf toe. Ga je de communicatie met jezelf aan, worden je kindtrauma’s zichtbaar, en kan je jezelf gaan helen. Belangrijk in dit heel traject is dan ook, de herhaling van de lessen. En gelukkig kan dat, omdat je levenslang toegang hebt. In het begin, laat je maar toe wat je op dat moment aankan. Later op je weg, bij herhaling van een les, hoor je net weer andere dingen en kan je weer een stapje dieper herstel toelaten. Ik kan nu voelen wanneer ik in mijn trance schiet. “Trance” , was eerst een theoretisch begrip voor me maar nu kan ik duidelijk voelen, dat als de ander zich niet goed voelt , er als het ware een energie uit mij stroomt naar de ander, en ik onmiddellijk de pijn daar wil weghalen. Ik ben dan volledig weg van mezelf. En ik verwar dit zelfs met liefde. Doordat ik denk dat ik liefde voel voor de ander, geraak ik op die manier verstrikt in een ongezonde relatie. Want ik heb mezelf verlaten om voor de ander te zorgen. En paradoxaal genoeg ,omdat ik mezelf verlaten heb, verwacht ik van de ander dat hij of zij me weer heel laat voelen. Ik ervaar meer en meer dat de sleutel tot zelfbevrijding ligt in het verbinden met mezelf. In die diepe verbinding, vind ik mijn kracht terug. Los van de ander. Los van de afhankelijkheid. Ik wens jullie allen een mooi proces toe. Hartelijk dank Claudia Krumme, voor de liefdevolle begeleiding. Liefs Rita

Transformatieweek Ibiza Rita Mulders

De week op Ibiza , was voor mij erg helpend om het materiaal van de online cursus, beter te begrijpen. Direct ondergedompeld worden in de ervaring, het delen met mensen , die met dezelfde thematiek worstelen in hun leven. Het gevoel, dat je dus niet de enige bent . De steun en liefde ervaren van zowel de professionele begeleiders, als van de medecursisten. De rust van de mooie natuur om je heen. De variëteit van de cursus, telkens komt er weer een andere manier om aan jezelf te werken, aangereikt. Alles in een veilige omkadering. Super waardevolle ervaring. Dank je Claudia. Liefs Mulders Rita

Ilse

Dit is het beste dat ik ooit geleerd heb hierover, heb al zoveel gelezen en geleerd over dit onderwerp. Op dit moment ben ik aan het proberen weg te gaan van een toxische relatie, een geschenk uit de hemel deze mini cursus, dank dank. Fijne ervaring biedt perspectief! Ilse

Verschillende vormen van therapie

Mooie en de beste psychische zorg die ik heb gehad. Juist doordat ze werken met verschillende vormen van therapie.                                                                                            Joanne

Ik kijk steeds weer opnieuw

Super dat ik deze video's zo vaak als ik wil opnieuw kan bekijken. Ik hoor altijd weer iets nieuws waar ik wat mee kan.

Verbinding met mijn moeder

Na vier maanden in het jaartraject bij Claudia en een bijzondere week op Ibiza, merk ik dat ik liever voor mezelf ben geworden. En het mooie is dat mijn omgeving mee verandert. Gister heb ik voor het eerst open met mijn moeder gepraat over vroeger. Ze vroeg me hoe ik beschadigd ben in mijn jeugd en zei dat ze erover wilde praten omdat ze geen idee had hoe en rond liep met het idee dat ze zich schuldig zou moeten voelen. Ik vond het heel moeilijk om het te benoemen en was bang voor een afwijzende reactie, ontkenning of boosheid. Maar ik heb open gepraat en gezegd dat ik als kind in de rol van haar partner terecht ben gekomen. Ik werd haar steun en toeverlaat en zij deelde al haar problemen met mij. Mijn moeder is zelf erg beschadigd in haar jeugd doordat zij een manisch depressieve moeder had en emotioneel en fysiek is mishandeld. Mijn vader dronk en was emotioneel niet beschikbaar voor haar. Er was altijd (de dreiging van) ruzie over zijn drankgebruik. Haar hele huwelijk was ze ongelukkig en als kind wilde ik maar één ding: mijn moeder blij maken en troosten en helpen. Mijn moeder wantrouwt anderen en kon vroeger geen aansluiting vinden bij andere volwassenen. Dus ze vond wat ze nodig had bij mij. Het mooie is dat ze gisteren open stond voor wat ik te zeggen had, al was het moeilijk voor haar om te horen. Ze zei hoe speciaal onze band altijd geweest is voor haar, maar ziet nu in dat het niet passend was bij mijn leeftijd en begrijpt nu ook waarom ik mezelf in het contact met anderen verlies. Ze is blij dat het beter met me gaat en dat ik grenzen stel nu. Voor mij was dit zo fijn. Na al het innerlijk kind-werk had ik geen bevestiging of erkenning meer nodig van mijn moeder. En volledig onverwacht, kreeg ik die nu toch. Wat een cadeau. Voor het eerst in jaren voelde ik me weer verbonden met mijn moeder. Een mooi gesprek vanuit liefde, zonder verwijten, zonder verdedigen, gewoon begrip over en weer. En zij vertelde ook dat ze zoveel niet geleerd heeft in haar jeugd en dat nu met terugwerkende kracht inziet. Bij mij viel een stuk angst weg. Mezelf eerlijk uitspreken is nieuw voor me, maar wat doet het me goed. Dank je wel Claudia Krumme en iedereen hier voor de lessen die ik leer. En ik weet dat dit nog maar het begin is, er wacht nog zoveel moois! Liefs, Sabine

Nergens zoveel kennis over codependentie gekregen

Ik zit midden in een scheiding met kids. Het was dan ook heel erg waardevol om aan te melden. Ik heb veel steun gekregen van mijn coach. Als ervaringsdeskundige kon zij mij makkelijk inzichten geven die heel waardevol waren om mijn patronen te doorbreken. Ook denkt ze met je mee over de praktische zaken, omdat je het overzicht gewoon kwijt bent. Na 3 maanden heb ik genoeg handvaten gekregen om aan mezelf te werken. We hebben afgesproken dat, wanneer ik mijn eigen plek heb, een vervolg traject kom volgen. Want het helingsproces is maar net begonnen. Ik heb eerder bij andere psychologen in therapie gezeten maar ik heb nergens zoveel kennis gekregen over codependency / relatieverslaving. Ik kan het iedereen aanraden.                                                                                      Groetjes Myriam

Merel

“Toen ik Claudia Krumme vond zat in een manipulatieve relatie met een narcist waar ik op eigen kracht niet uit kwam. Claudia begreep wat ik doormaakte. Zonder te oordelen luisterde ze mijn verhaal aan. Al snel kreeg ik door dat ik echt leed aan relatieverslaving en codependentie. Tijdens het traject heb ik veel onverwerkt verdriet kunnen uiten.Ik kreeg veel inzichten, werd steeds krachtiger en vond mezelf steeds meer waard. Nu, 6 jaar later heb ik een (nieuwe) gezonde, gelijkwaardige relatie. Ik stel gezonde grenzen en zal deze nooit meer verbreken. Mijn verleden heb ik een plek kunnen geven. Dat was toen. Ik leef nu gelukkig! Mijn dank is enorm want leven zonder een relatieverslaving is zoveel fijner”. Merel uit Haarlem

In mijn leven is nu veel meer rust en liefde

Radeloos klopte ik aan bij Claudia. Ik voelde me meteen veilig bij haar. Ik mocht helemaal mezelf zijn en werd volledig  in mijn waarde gelaten wat ik ook vertelde Het was allemaal goed zoals het was. En dat had ik  zo ontzettend nodig. Ik vond mezelf slecht en zat vol schaamte en schuld. Gelukkig denk ik nu heel anders over mezelf. Tijdens het traject heb ik heel veel over mezelf geleerd. In de begrippen Codependentie en relatieverslaving vond ik zoveel herkenning wat me een enorm opgelucht gevoel gaf. Eindelijk had mijn probleem een naam. Ik heb samen met Claudia een hoop trauma’s kunnen traceren en vrede mee kunnen sluiten. In mijn leven is nu veel meer rust en veel meer liefde voor mezelf. Groetjes, Sem