Codependentie
De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.
Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.
De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.
De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.
Kenmerken en symptomen van codependentie
Wat zijn de primaire kenmerken?
Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.
Klanttevredenheid
Verbinding met mijn moeder
Na vier maanden in het jaartraject bij Claudia en een bijzondere week op Ibiza, merk ik dat ik liever voor mezelf ben geworden. En het mooie is dat mijn omgeving mee verandert. Gister heb ik voor het eerst open met mijn moeder gepraat over vroeger. Ze vroeg me hoe ik beschadigd ben in mijn jeugd en zei dat ze erover wilde praten omdat ze geen idee had hoe en rond liep met het idee dat ze zich schuldig zou moeten voelen. Ik vond het heel moeilijk om het te benoemen en was bang voor een afwijzende reactie, ontkenning of boosheid. Maar ik heb open gepraat en gezegd dat ik als kind in de rol van haar partner terecht ben gekomen. Ik werd haar steun en toeverlaat en zij deelde al haar problemen met mij. Mijn moeder is zelf erg beschadigd in haar jeugd doordat zij een manisch depressieve moeder had en emotioneel en fysiek is mishandeld. Mijn vader dronk en was emotioneel niet beschikbaar voor haar. Er was altijd (de dreiging van) ruzie over zijn drankgebruik. Haar hele huwelijk was ze ongelukkig en als kind wilde ik maar één ding: mijn moeder blij maken en troosten en helpen. Mijn moeder wantrouwt anderen en kon vroeger geen aansluiting vinden bij andere volwassenen. Dus ze vond wat ze nodig had bij mij. Het mooie is dat ze gisteren open stond voor wat ik te zeggen had, al was het moeilijk voor haar om te horen. Ze zei hoe speciaal onze band altijd geweest is voor haar, maar ziet nu in dat het niet passend was bij mijn leeftijd en begrijpt nu ook waarom ik mezelf in het contact met anderen verlies. Ze is blij dat het beter met me gaat en dat ik grenzen stel nu. Voor mij was dit zo fijn. Na al het innerlijk kind-werk had ik geen bevestiging of erkenning meer nodig van mijn moeder. En volledig onverwacht, kreeg ik die nu toch. Wat een cadeau. Voor het eerst in jaren voelde ik me weer verbonden met mijn moeder. Een mooi gesprek vanuit liefde, zonder verwijten, zonder verdedigen, gewoon begrip over en weer. En zij vertelde ook dat ze zoveel niet geleerd heeft in haar jeugd en dat nu met terugwerkende kracht inziet. Bij mij viel een stuk angst weg. Mezelf eerlijk uitspreken is nieuw voor me, maar wat doet het me goed. Dank je wel Claudia Krumme en iedereen hier voor de lessen die ik leer. En ik weet dat dit nog maar het begin is, er wacht nog zoveel moois!
Liefs, Sabine
Ik ben het leven steeds meer gaan omarmen
Ondanks het feit dat ik de workshop al eens gedaan heb, merk ik dat ik toch wel zenuwachtig ben als ik me die ochtend klaarmaak om naar Diemen te gaan. Dit gevoel word nog sterker als ik op het station Rotterdam erachter kom dat de Fyra weer eens niet rijdt…wat betekent dat ik te laat ga komen..(mijn grote angst). Met ademhalingsoefeningen om rustig te blijven en de gedachte dat “dit precies zo moet zijn om te leren mijn controle los te laten” (Byron Katie) probeer ik dit gevoel te doorstaan, maar koop toch een pakje shag om de spanning te proberen te verminderen…
Aangekomen bij Claudia, waar ik al 2,5 jaar werk aan mijn codependentie, relatieverslaving en verslaving aan middelen, word ik dan ietsje rustiger als ik het groepje binnenstap wat zich inmiddels voorgesteld heeft; een mooie groep van 5 vrouwen van 16 tot 57 jaar met verschillende insteek, maar veel overeenkomsten.
Ik merk dat het bespreken van de theorie op veel punten weer heel vernieuwend is, nog steeds van toepassing, maar wel dat het accent verschoven is naar andere gebieden. Dingen die voor mij nu belangrijk zijn heb ik als volgt genoteerd;
* Ik wil mijn realiteit uiten op een beheersbare evenwichtige manier, wensen en behoeften rechtstreeks uitspreken
* Ik wil mezelf niet hulpeloos voordoen als vorm van controle
* Ik wil evenwicht tussen verbinding en autonomie.
Grensoverschrijdend gedrag verminderen, zoals dingen voor een ander doen, schreeuwen als het niet gaat zoals ik wil
Controlegedrag komt voort uit oude pijn eronder willen houden.
Wat confronterend is het nog steeds! Ik dacht dat ik al een heel eind was, en dat is ook zo , maar straf mezelf nog wel eens dat ik niet perfect ben. Hierdoor ontstaan dan zoals ik nu inmiddels geleerd heb paniekaanvallen in de vorm van misselijkheid en duizeligheid, schuldgevoelens, afreageren op anderen.
Na het bespreken van de theorie gaan we opdrachten invullen. Opdracht 5 gaat over beschadigde intimiteit. Ik kom tot de conclusie dat ik op alle gebieden (lichaam, gevoelens, gedachten, gedragingen) mezelf inhoudt uit schaamte. (achterliggende overtuigingen zijn; aardig gevonden worden, bang zijn niet goed genoeg te zijn, sociaal/maatschappelijk aanvaardbaar gedrag vertonen, Ik ben het niet waard) waardoor ik afstand neem, me anders voordoe en me ook wel provocerend kan gedragen of hulpeloos.
Gelukkig merk ik ook op dat ik in de 2,5 jaar dat ik bij CCC aan het werken ben aan mezelf (na 28 jaar werken in de hulpverlening, diverse relaties met verslaafde mannen en zelf ook verslavingsgedrag) met hulp van transformational breathing, de helende reis, hypnotherapie en mindfulness al veel meer van mezelf ben gaan houden en dat ik mezelf hierdoor steeds beter durf te laten zien aan anderen, waardoor ik openheid en verbinding terugkrijg.
Ik mag van mezelf noteren dat ik mezelf accepteer met al mijn tekortkomingen, deze uit naar mijn omgeving en hierdoor liefde en respect terug ontvang.
Na een heerlijke lunch buiten, gaan we verder met bespreken. Omdat de groep zo veilig voelt, is er een fijne sfeer van delen, vanuit herkenning en begrip en kwetsbaarheid durven tonen.
Ik word emotioneel als we gaan bespreken hoe we negatieve controle uitoefenen op anderen, als ik bemerk dat ik dit patroon ook op mijn kinderen toepas. Het is toch fijn te merken dat ik dit mag voelen en dat ik hierin ondersteuning krijg om daarna zelf verantwoordelijkheid te nemen omdat ik bewuster word!
De dag vliegt voorbij en na de therapeutische groep nemen we alweer afscheid van elkaar. Wat een krachtige vrouwen om op deze manier bewust te worden en dit proces aan durven gaan! Ik ben trots en dankbaar dit te mogen doen voor mezelf en voor mijn kinderen.
Ik kan het echt iedereen aanraden die worstelt met het leven, op wat voor manier dan ook. Ik ben het leven steeds meer gaan omarmen met alles wat zich aandient en val wel terug in oude patronen, maar herken ze steeds beter en verwelkom ze als een mogelijkheid mijn les verder te leren!
Deze les dient zich al meteen weer aan als blijkt dat de Fyra op de terugweg WEER niet rijdt… Even heb ik de neiging weer heel boos te worden, voel in mijn lijf wat er gebeurd met me en haal dan adem om het los te laten….
Claudia, Ik kijk uit naar mijn volgende lessen!
Sophia
Eveline Vreeburg
‘Een kraakhelder en genuanceerd boek over relatie- en liefdesverslaving’
Ik heb dit boek met ontzettend veel plezier gelezen. Claudia weet complexe materie inzichtelijk te maken door gedragsdynamieken in kaart te brengen en bruikbare praktijkvoorbeelden aan te dragen.
Het boek geeft niet één oplossing voor genezing, maar brengt alle manieren van zelfwerk samen en geeft vervolgens een genuanceerd beeld van de methoden die je kunt inzetten om duurzaam van liefdes- en relatieverslaving te helen.
Omdat de schrijfster spreekt vanuit haar eigen ervaring voel je je als lezer werkelijk aangesproken. Vaak herkenbaar en vol nieuwe inzichten. Een van de beste boeken over deze thematiek die ik ooit las!
“Claudia’s B&B’s”
Afgelopen weken waren weken van mijmeren, terugkijken op het laatste half jaar en veel gedachten over wat er allemaal met me gebeurd is.Zo langzamerhand heb ik alle weken van de online training doorlopen. Wat is er veel op me af gekomen, wat heb ik ongelooflijk veel geleerd en wat heeft het me veel gebracht! Ik blijf het zeggen, deze training is het mooiste wat ik mezelf ooit cadeau heb gedaan.Vandaag kwam de vergelijking bij me op van de training van Claudia met het TV-programma “We zijn er bijna”. Een mooie reis met diverse tussenstops. Maar nee, het klopt niet. Ik ben er nog helemáál niet bijna, en dat is ook helemaal mijn doel niet, om ergens te arriveren en daar te blijven. Want deze reis is nog lang niet af, een persoonlijk levenspad stopt nooit!Nee, bedacht ik me, het is veel meer “Bed and Breakfast”! Elke week (of soms wat later) arriveerde ik weer in een totaal andere B&B, met andere inzichten, andere manieren van denken, voelen, ervaren, leren en beleven. De ene B&B voelde als een warm bad en nodigde uit er wat langer te blijven hangen, of zelfs nog eens terug te komen. De ander was wat zakelijker en ja, er waren er zelfs bij waar ik gillend ben weggelopen. Maar toch, al die pleisterplaatsen hebben elk op hun eigen wijze hun steentje bijgedragen aan een intensieve, soms zware maar mooie reis die me heeft gebracht naar waar ik nu ben.En uit al die B&B’s heb ik wel wat meegenomen…Zoals een aantal belangrijke inzichten: het is zoals het is, en dat is lang niet altijd zoals het volgens mij zou moeten zijn. Maar leven vanuit valse hoop en valse macht levert, behalve heel veel drama, niks op. Laat je gedachten niet met je op de loop gaan. Het zijn mijn gedachtes waarmee ik mijn wereld creëer, maar is dat ook de waarheid? The Work van Byron Katie, wat een prachtige inzichten!Neem jezelf mee in elk contact met anderen. Sta stil bij mijn innerlijke dialoog als ik geraakt word en deel de inzichten van die dialogen ook met de ander. Zorg goed voor je zelf! Leg de verantwoordelijkheid voor je geluk niet in andermans handen maar pak die zelf. Dat is af en toe hartstikke moeilijk en dat lukt ook echt niet altijd. Oordeel dan niet te hard, niet naar de ander en ook niet naar jezelf. Kijk er naar met zachtheid en mildheid. Wat een rust levert me dat op!Hoe mooi is het dan, en dat is natuurlijk geen toeval, dat ik in de loop van dit proces R. heb leren kennen. Lieve R., die mijn onzekerheden en twijfels volledig accepteerde en me alle rust en ruimte gaf om me te laten ontdekken of ik al wel toe was aan een nieuwe liefde in mijn leven. Die me overlaadt met lieve woorden en berichtjes en me steeds weer laat merken hoe bijzonder hij me vindt. Een bonus “B&B” waar ik nog héél vaak terug wil komen… Lieve Claudia, jouw B&B’s zijn top, ik heb alle adressen bewaard en ik zal ze zeker geregeld weer op gaan zoeken. Oké, de één waarschijnlijk wat meer dan de ander, maar de liefde waarmee je ze één voor één hebt ingericht is overal even voelbaar. Dankjewel!
Liefs, Marinde
Anoeschka
De transformatie retreat op Ibiza was fantastisch! Van te voren had ik best wat weerstand en vond het spannend om te gaan maar ik had het voor geen goud willen missen.
Aan alles is gedacht, van het welkom, de opbouw gedurende de week tot het afscheid. Ik ben al 17 jaar bezig met zelfontwikkeling en toch waren de oefeningen verrassend en nieuw voor mij. Ik heb weer zoveel nieuwe dingen geleerd. De ademsessies waren elke keer weer magisch, mede door de geweldige begeleiding, ik ben daardoor echt door een transformatie gegaan.
Ik heb het retreat samen met mijn man gedaan en dat heeft ons dichter bij elkaar gebracht, ik zou dit ieder koppel aanraden!
Het hoogtepunt was de cacaoceremonie ademsessie met afsluiting dansen, mijn hart was volledig open, ik zal het nooit vergeten! En dan niet te vergeten de fantastische plek waar we verbleven en het heerlijke eten elke dag!
Dankjewel lieve Claudia en het geweldige team, dit was voor mij onvergetelijk! ❤️
Liefs Anoeschka
Ervaring Zomerpakket
ik vond het zomerpakket één van de meest waardevolle pakketten in persoonlijke ontwikkeling dat ik al heb doorlopen. Zeer aanvullend aan het boek. De video's zijn verdiepend. Je begint alle samenhangen te zien.
ik ben al lang bezig met persoonlijke ontwikkeling maar codependentie en relatiepatronen was iets waar ik overheen heb gekeken.
Ik heb alle woorden ingeslikt bij wijze van spreken en waar je eerst soms denkt dat is niet zo van toepassing op mij stel ik later vast dat er heel veel van toepassing is op mij. Bijv. emotioneel bewustzijn zei me in het begin minder maar snap nu inderdaad dat mijn grenzen niet duidelijk waren of zijn.
Dit heeft mijn kijk op relaties definitief veranderd. Het is fundamenteel voor begrip over onze dagelijkse omgang met mensen en partners natuurlijk in het bijzonder.
Persoonlijk heb ik nog een weg af te leggen. Ik ervaar inderdaad dat als je bewust stopt met een overlevingsstrategie dat je die pijn voelt. Ik snap dat dit inderdaad een 'relatieverslaving is". De neiging tot herval is groot en je moet inderdaad stoppen/onthouden om het patroon te doorbreken. Comfortabel worden met het oncomfortabele is een uitdaging omdat je die pijn/angst voelt en er van af wilt. Het innerlijk kind-werk en meditaties kunnen daarbij helpen maar snap dat het ook tijd nodig heeft. Je pijn niet uitbesteden aan een strategie, zelfliefde is actie.
Mijn keuze is gemaakt: ik wil geen relaties meer met emotioneel onbeschikbare partners en zelf is er werk aan de winkel. Nu vooral door bewustwording. Ik wil er mij nog steeds verder in verdiepen.
Bedankt en zeer waardevol.
Angelique
