Wat is codependentie?
“De onderlaag van álle vormen van verslaving.”

Codependentie

De laatste vorm van verslavende relaties die ik wil bespreken is codependentie. Eigenlijk heeft codependentie een aparte positie ten opzichte van relatie en liefdesverslaving. Waar relatie en liefdesverslaving duidelijk twee vormen van verslavende relaties zijn (die weliswaar vaak in elkaar overlopen), heeft codependentie een dubbelrol. Enerzijds is het een vorm van een verslavende relatie, verslaafd aan de goedkeuring en bevestiging van andere mensen. Maar anderzijds ligt codependentie een laagje dieper in ons bewustzijn dan relatieverslaving en liefdesverslaving. Naar mijn mening is het de onderlaag van álle vormen van verslaving. Het is eerste reactie, de basis overlevingsstrategie op een onveilige hechting met je ouders of in reactie op ouders die emotioneel onbeschikbaar waren. Vanuit deze laag van codependentie kan vervolgens een (relatie)verslaving op een specifiekere manier tot uiting komen, of niet. Het kan ook zijn dat je enkel codependent symptomen vertoont, maar geen relatie, liefdesverslaving ontwikkelt. In dat geval lijd je enkel aan codependentie en ben je verslaafd aan de goedkeuring van anderen. Om het visueel te maken, zou je codependentie kunnen voorstellen als een hand. De hele hand symboliseert codependentie en de vingers aan de hand de verslavingen die daaruit voortkomen.

Ik zal zo uitgebreid terugkomen op de verschillen en overeenkomsten van de verschillende vormen en zal eerst wat meer vertellen over wat codependentie is.

De letterlijke vertaling van codependentie is ‘mede afhankelijkheid’. Het begrip is ontstaan in de jaren vijftig en werd oorspronkelijk gebruikt als benaming voor partners van alcoholisten en drugsverslaafden (hiervoor wordt nu de term co-verslaving gebruikt). Ze ontdekten dat partners van verslaafden allemaal leken te kampen met sterke gevoelens van schaamte, boosheid, pijn en verdriet. Deze gevoelens stonden in relatie tot de verslaafde die het middelpunt vormde van alle problemen in het gezin. Later ging men echter inzien dat deze gevoelens óók voorkwamen in andere disfunctionele gezinnen en dat deze gevoelens vaak blijven, ook wanneer de verslaafde partner herstelde van zijn verslaving. op het moment dat de verslaafde partner herstelde van actieve verslaving, bleef het gedrag van de partner in stand. Dit gedrag kenmerkte zich door pleasen, overmatig zorgen en verantwoordelijkheden van de ander overnemen terwijl het eigenlijk niet meer nodig was! De problematiek zat dus in de persoon zelf en was geen directe consequentie van de verslaving van de ander maar werd getriggerd door de verslaving van de ander.

De conclusie was dat codependentie een op zichzelf staande aandoening bleek. Een overlevingsstrategie. Vaak bleek dat die partner uit een gezin kwam waar verslaving of emotionele onbeschikbaarheid aan ten grondslag lagen waardoor er wel een gevoeligheid voor codependentie latent aanwezig was maar een trigger van buitenaf nodig was (de verslaafde of hulpbehoevende partner) om het gedrag tot uiting te kunnen laten komen. Zelf hanteer ik als definitie van codependentie dat het een trance is waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan die van jezelf. Codependentie is ‘automatische piloot’ gedrag waar je zelf geen macht over hebt. Je ervaart machteloosheid als je handelt vanuit de trance van codependentie en vaak kom je er pas achter dat je vanuit die trance hebt gehandeld, wanneer het al is gebeurd. Als je toch weer ‘ja’ hebt gezegd, terwijl je ‘nee’ bedoelde. of als je toch weer iets voor iemand hebt gedaan uit schuldgevoel. Als je in de trance raakt waarin je de wensen en behoeftes van een ander belangrijker maakt dan de behoeftes en wensen van jezelf, onderneem je niet meer met je volle verstand een actie. Je handelt vanuit het zogenaamde kind bewustzijn waardoor je niet meer vanuit je volwassen bewustzijn kunt reageren. Codependent gedrag is niet altijd gerelateerd aan liefdesrelaties maar kan zich ook manifesteren in de ouder kind relatie, op de werkvloer of in vriendschappen.

Kenmerken en symptomen van codependentie

Codependentie heeft een aantal kenmerken en symptomen die typerend zijn, Pia Mellody, een Amerikaanse autoriteit op het gebied van codependentie, verdeelt deze symptomen onder in primaire en secundaire symptomen. De primaire symptomen van codependentie tasten de relatie met het zelf aan terwijl de secundaire symptomen ontstaan uit de primaire symptomen en de relatie tussen jou en anderen beschadigen.

Wat zijn de primaire kenmerken?

De primaire kenmerken die dus de relatie met jezelf aantasten zijn dat:

  • Je moeite hebt met een gezond gevoel van eigenwaarde;
  • Je moeite hebt met grenzen stellen;
  • Je emotioneel bewustzijn beschadigd is;
  • Je het moeilijk vindt om je te uiten op een beheerste manier;
  • Je behoeften en wensen ondergeschikt maakt aan die van de ander;

Uit deze primaire kenmerken, vloeien secundaire kenmerken voort die je relatie met anderen aantast, namelijk dat:

  • Je negatieve controle uitoefent op anderen, of dat je je door anderen laat controleren;
  • Je rancune en wrok koestert;
  • Je spiritualiteit beschadigd is;
  • Je verslavingen en ander compulsief (dwangmatig) gedrag vertoont;
  • Je problemen met intimiteit hebt, het geven en ontvangen is uit balans.
Binding
codependentie

Automatisch piloot gedrag waarin je de wensen en behoeften van de ander belangrijk maakt dan die van je zelf

Codependentie is aangeleerd gedrag en dus ook weer af te leren.

traumabinding
favicon

Klanttevredenheid

Peggy

Dank je wel Claudia, heerlijke meditatie, zo'n aangename stem. Voor het eerst weer echte visualisatie gehad.Het sterkt me, vertrouwen in eigen kunnen en warme gloed in mijn hart en middenrif.

Heel fijn om op mijn eigen plek te staan

De familieopstelling voor mij was heel bijzonder. Mooi om van een 'afstand' te kunnen kijken wat er gebeurd binnen het gezin, waar ik uitkom. Het heeft me bevestigd, wat ik al vermoedde, nl dat ik sowieso niet op mijn plek sta. De laatste maanden kwam bij mij al meer de vraag op, of ik mijn leven wel leef. Voel me al wekenlang leeg en heb geen energie. Een beetje burn out achtige klachten. Dit kwam ook naar voren in de familieopstelling; dat ik voor mijn ouders en mijn broer heb gezorgd en dus niet voor mijzelf. De verwarring, verstrikking en symbiose binnen mijn familie (werk ook samen met mijn broer, wat het er in dit opzicht niet makkelijker op maakt). Hierdoor heb ik mijn behoefte om gezien te worden, het gat op te vullen etc buiten mijzelf gezocht, wat maakte dat ik op niet beschikbare mannen viel/val, mijn codependentie. Het was heel fijn te voelen hoe het is op mijn eigen plek te staan. Het is wel een beetje hoe nu verder... wat moet ik doen, of juist wel niet doen. Mijn leven lang heb ik dit zo gedaan en het is niet makkelijk dit te turnen. Dus voel nog wel enigszins verwarring. En dacht dat ik mijn codependent gedrag / verlatingsangst wel enigszins opgelost had, maar dat blijkt dus toch van niet. Als ik me verbonden voel met iemand, heb ik veelal de neiging me te versmelten met diegene. Voel wel steeds meer een soort split tussen de behoeftes van mijn kleine meisje en van mij als volwassen vrouw. Ook dit werd deze dag bevestigd, omdat ik uit de familie verstrikking wil. De ademsessie aansluitend was ook heel bijzonder en rustgevend. Heel mooi om de dag zo af te sluiten. Ik kijk dus echt terug op een hele fijne en bijzondere dag. Een soort nieuw begin, nu te gaan zorgen voor mijzelf! Alleen vraag ik mezelf nog wel af, hoe? Want ik heb nooit geleerd om voor mezelf te zorgen...

Claudia raakt bij mij altijd meteen de kern

Tijdens een moeizame relatie kreeg ik van een vriendin een artikel toegestuurd uit een tijdschrift wat ging over codependency. Geschokt kwam ik tot de ontdekking dat dit over mij zou kunnen gaan. Ik had er al eens over gehoord en er zelfs een boek van in de kast, maar had het nooit zo direct aan mezelf gelinkt en wist ook niet dat er een therapie voor bestond. Ik ben meteen gaan kijken op de website en heb het contactformulier ingevuld. Niet veel later werd ik gebeld voor een afspraak en reisde ik naar Diemen voor een intake. Claudia maakte op mij meteen een prettige indruk. Zonder oordelen hoorde zij mijn verhaal aan en stelde de juiste vragen waardoor ik zonder schaamte helemaal mezelf kon laten zien. Het allerblijst was ik dat ik niet hoefde te stoppen met mijn toenmalige vriend. Door het delen van haar ervaringsdeskundigheid voelde ik mij op mijn gemak en werd ik in deze sfeer van vertrouwen uitgenodigd mijn hele verhaal te doen en eerlijk naar mezelf te kijken. De herkenning en erkenning van mijn patronen maakten dat ik me gezien voelde en niet alleen stond. Ook gaf het verhaal van Claudia mij hoop dat het met mij nog wel goed kon komen. Juist de inzet van de therapievormen op lichaamswerk gebied gaven mij de mogelijkheid diep in mezelf te duiken. Ook de workshops over codependentie en relatieverslaving waren voor mij ware eyeopeners. Tijdens deze dagen heb ik ervaren hoe Claudia op professionele wijze inzicht geeft aan zowel de individuele deelnemers als aan de gemeenschappelijke kenmerken en de interactie, het groepsproces en het elkaar spiegelen. Ook hier weer was er ruimte om zonder oordeel op uitnodigende wijze de deelnemers inzicht te laten krijgen in hun eigen gedrag en met oog voor de daarbij behorende emoties. Tijdens mijn therapietraject heeft Claudia mij weten te enthousiasmeren om zelf de opleiding tot ademcoach te doen. Claudia werkt vaak oplossingsgericht maar werkt ook aan datgene wat in de weg staat om naar de oplossing te komen. Ze laat me zelf nadenken over mogelijke oplossingen. Aan het begin van een gesprek vraagt ze vaak; “wat zou je innerlijk willen bewerkstellingen als je een toverstaf zou hebben?”. Deze vraag raakt bij mij altijd meteen de kern en zorgt ervoor dat ik duidelijk krijg waar ik naar toe wil. Dit geeft mij het gevoel en de wetenschap dat ik zelf de regie in handen heb. Ik word uitgedaagd de oplossing in mezelf te zoeken en gesteund in de zoektocht hiernaar.   Liefs, Paola

‘ Ervaring event ”

De dag was goed verzorgd in alle opzichten. De communicatie was heel fijn. Goede presentatie Claudia! Xxx Agnes

Lya

Hoi Claudia, Wat een geweldig boek. Ik ben er nog mee bezig. Het is te veel om in een recensie te benoemen. Ben zo ontzettend content met jou boek. Heb veel aan de oefening met het schrijven vanuit kleine lyaatje zodoende de warmte Liefde en rust te vinden door mijn volwassen ik. Ik ben niet alleen zeg maar! Onder de pijn zit/ is heel veel liefde. Dank je Claudia!!! Heb in een mail naar jou iets meer kleur gegeven. Het is een proces waar jou boek bij ondersteund!

Mijn gevoelens en mijn overlevingsstrategieën mogen er zijn

Na mijn scheiding dacht ik, oke, ik heb van mijn fouten geleerd, moet ik in volgende relatie op letten. Ik had een verslavend contact nodig om te leren dat ik serieus dieper op mijn eigen gedrag in moest gaan en moest leren hoe ik dit kon veranderen, wilde ik niet weer zoiets meemaken. Eerst het nodige op internet gelezen, daarna logischer wijs een coach gezocht in de buurt die verstand heeft van de problematiek relatie verslaving. Helaas voelde ik me in dit contact niet prettig, dus verder gezocht. Het mooie is dat Claudia webinars geeft waar je gratis aan mee kunt doen. Dat gaf mij de gelegenheid om haar eerst te horen en zien zonder dat ik ergens aan vast zat, want bij de vorige coach was ik natuurlijk met een rotsmoes weggegaan. Ook sprak het mij aan dat Claudia noemt dat ze je op een liefdevolle, strenge manier begeleid. Liefdevol, tja, dat woord gebruik ik zelf niet gauw. Streng, oei, krijg ik op mijn donder. Maar beide woorden spraken mij aan, omdat ik begreep wat ze bedoelde. Ik ben er voor je, maar spreek je ook aan als dat nodig is. En dat is precies wat ik zoek/zocht, begrip, want ja, ik vind het ook fijn om af en toe “gepamperd ” te worden. maar ik vind het ook fijn als mijn gedrag benoemd word, anders leer ik er niets van en dan heb ik er niets aan. Claudia doet dat op een duidelijke manier, ik mag mijn eigen mening en overtuigingen hebben, zij blijft bij de hare en dat vind ik fijn. Ik ben begonnen met de online training, die ik voor mijn gevoel niet serieus heb gedaan. Vond het vaak moeilijk om voorbeelden te bedenken bij de opdrachten en stelde dit vaak uit, komt wel. Wel heb ik in deze training geleerd hoe mijn afweermechanismes werken en werden ze benoemd. Op het moment dat ik las over de trance, valse hoop, romantische illusie, herkende ik meteen wat er werd bedoelt. Alleen had ik nooit bedacht dat deze mechanismes mij in ongezonde contacten bracht en dat ik hierin iets kon veranderen. Geen idee dat ik er invloed op uit kon oefenen, los van goede voornemens. Verder heb ik individuele gesprekken met Claudia om dingen uit te diepen. Momenteel volg ik EMDR bij Claudia. Wat ik vooral fijn vind bij Claudia is dat er nooit een waarde oordeel is welke negatief gedrag ik ook aan haar vertel. Ook niet over gedrag van anderen. En wat ik bijzonder vind, is dat ze altijd de juiste oefening weet wat ik nodig heb op dat moment. Ze laat de regie bij mij, maar geeft sturing hoe we daarmee aan de slag gaan, dat is heel fijn. Claudia laat alles bij jezelf, neemt niets over, maar staat wel naast je. Dat is erg belangrijk, want het helpt me niet als iemand me niet zelfstandig laat zijn, maar het alleen uitvogelen lukt momenteel ook niet, dus haar hulp hierbij is fijn. Wat ik vooral geleerd heb, bedacht ik me gisteren dat ik eerst tegen mijn afweermechanismes “vocht”, ze afwees, maar ze mogen er nu zijn en door ze er te laten zijn, worden ze milder. Dit zelfde geld voor mijn gevoelens, in plaats van ze af te wijzen, mogen ze er zijn, hoe kinderachtig soms ook. Verder is het fijn dat Claudia de tijd naar beneden afrondt, leuk voor de portemonnee, maar geeft ook een fijn gevoel dat het bij een hulpverlener niet alleen om geld verdienen gaat. Ik vond hulpverlening in het begin een noodzakelijk kwaad, maar zie het nu als een cadeautje aan mijzelf. Groetjes, Ria

Opleiding van leed naar liefde

Het is een heerlijke opleiding, Claudia! Ik ben erg blij dat ik er bij ben. Marian is een fantastische trainster. De locatie is gezellig, de sfeer is top en het eten heel lekker ?  Fijn ook dat jij er ook bij bent, Claudia, om af en toe een bruggetje te leggen. Warme groet, Els

Sonja

Ik ben heel blij met je boek. Het leest vlot en makkelijk en de uitleg over de verschillen tussen verlatingsangst, bindingsangst en codependentie is heel duidelijk. Bedankt voor dit boek. Groetjes, Sonja

Spiritueel partnerschap

Tijdens een moeizame relatie kreeg ik van een vriendin een artikel toegestuurd (over Claudia) wat ging over relatieverslaving en codependentie. Toen ik het las begreep ik dat dit over mij ging. Ik was geschokt… Claudia maakte op mij een prettige indruk. Door het delen van haar ervaringsdeskundigheid voelde ik mij meteen op mijn gemak en werd ik in deze sfeer van vertrouwen uitgenodigd eerlijk naar mezelf te kijken. De herkenning en erkenning van mijn patronen maakten dat ik me gezien voelde en niet alleen stond. De onderliggende redenen van mijn moeizame relaties werden steeds meer duidelijk en mijn relatie veranderde enorm. Doordat ik veranderde, veranderde mijn partner mee. Uiteindelijk is hij ook in therapie gegaan om aan zijn individuele thema’s te werken. Ongeveer een half jaar later zijn we samen in relatietherapie gegaan. Claudia zegt dat wij één van de uitzonderingen zijn. Desalniettemin zijn wij heel blij met deze nieuwe vorm van spiritueel partnerschap “. Liefs, Monique uit Den Haag

Sharon

Opleiding van leed naar liefde Vorig jaar september ben ik gestart met de opleiding van leed naar liefde, het was de eerste keer dat de opleiding gegeven werd vanuit Counseling Center Changes en dat was een hele bijzondere ervaring. Enerzijds voelde het als een soort bekroning op het lange pad dat ik heb afgelegd en nog steeds afleg in zelfontwikkeling.  Ik heb een lange weg achter de rug waarin ik door meerdere narcistische partners terug gespiegeld kreeg dat ik kampte met co-dependancy issues. Een pijnlijke en moeilijk ontdekking die ik toentertijd deed maar daar verantwoordelijkheid voor nemen heeft me immens veel gebracht. Het heeft me opgeheven uit de rol van slachtoffer zijn van deze dynamiek naar een tot wasdom gebloeide vrouw die in staat is gezonde relaties aan te gaan vanuit het hart in plaats vanuit pijn. In mij was er een diep verlangen om alles dat ik geleerd, geheeld en ontdekt had te gaan delen met mensen die met dezelfde thema’s worstelde en ze te begeleiden op hun weg van herstel. Maar hoe dit praktisch aan te vliegen? De opleiding van lief naar leed diende zich aan en daarmee ook een praktische weg om mijn wens en verlangen om met deze thematiek gericht te werk te gaan en anderen te begeleiden. Ik heb de opleiding als enorm verrijkend ervaren, Marian Verschuren heeft een hele mooie en heldere manier van informatie aanreiken en tevens geeft ze een mooie en krachtige bedding waarin de verschillende oefeningen mogen plaatsvinden om de verschillende technieken persoonlijk te ervaren en oefenen. Ondank ik al de nodige ervaring had heeft de opleiding me enorm verrijkt en ook veel meer zelfvertrouwen gegeven in mijn persoonlijke zijn maar ook op professioneel vlak in het begeleiden van mensen met een hulpvraag aangaande hun relationele dynamieken. Een mooie extra was doordat de deelnemers een verschillende achtergrond hadden de kennis, input en ervaring van de deelnemers heel mooi ingezet werd tijdens het werken aan casussen. Deze manier van ‘eigen maken’ van de technieken heb ik als uiterst waardevol en bekrachtigend ervaren. Binnen het therapeutische wereld laat het begrip, kennis en inzicht  aangaande co-dependancy en relatieverslaving helaas nog te wensen over, dit maakt deze opleiding een die naadloos aansluit bij de behoefte van veel mensen met een hulpvraag aangaande deze thematiek. Zoals benoemt dus een enorme verrijking en voor mij persoonlijk een bekroning op de weg die ik tot nu toe heb mogen afleggen.